öğrenvanter

Beat Kuşağı - Beat Generation

2009-06-16T11:13:00.002+03:00

"is thier a fifth demention the beat generation" - Lawrence Ferlinghetti 1965 San Francisco buluşmasını 20. yüzyılın başındaki Parisli Bohem yazar ve şairlerin ruhunu taşıyacak şekilde yukarıdaki fotoğraf ile arşivlemek istemiştir. Beatler, ön sıra soldan sağa: Robert LaVigne, Shig Murao, Larry Fagin, Leland Meyezove (yerde yatan), Lew Welch, Peter Orlovsky. İkinci sıra: David Meltzer, Michael McClure, Allen Ginsberg, Daniel Langton, Steve (Ginsberg'in bir arkadaşı), Richard Brautigan, Gary Goodrow, Nemi Frost. Arka sıra : Stella Levy, Lawrence Ferlinghetti. Bu yatay bir fotoğraf olduğu için Beatlerin yarısı görüntülenememiştir.

.

"Beat Kuşağı" (Beat Generation) kavramı, 1950'lerde ABD'nin San Francisco kentinde oluşup daha sonra başta New York olmak üzere öteki kentlere yayılan bir bohem çevreyi ve edebiyat hareketini anlatır. Hareketin savunucuları için "beat" sözcüğü, hem bitkinlik ve tükenmişliği, hem de bundan kaynaklandığını düşündükleri bir ruhsal güzelliği ve arınmışlığı simgeler. Beat yazarları arasında hareketin simini koyan Jack Kerouac, City Lights adlı yayın ve kitapeviyle hareketin yayılmasında etkili olan şair Lawrence Ferlinghetti ve Allen Ginsberg, Gregory Corso(1930), Gary Synder(1930) gibi şairler vardır. Yazar William Burrougbs(1914) Beat çevresine yakınlığı ile tanınır.

Beat hareketi, II. Dünya Savaşı sonrası Amerikan toplumunun, insanları robotlaştıran, duygusuz ve duyarsız kılan yapısına, çıkar, maddiyat ve savaş üzerine yükselen değerlerine karşı bir başkaldırıdır. Her türlü "saygın" konum ve değerden uzaklaşmayı amaçlayan Beat çevresi, işsiz güçsüz olma, uyuşturucu kullanma ve eşcinsellik gibi Amerikan toplumunca kabul edilmeyen anlayış ve ilişkilere sahip çıkmıştır. Kurallara uygun yaşamanın tekdüzeliğine karşı düş dünyasını, yaratıcı bir yaşamın temeli olarak görüp savunmuş, Zen Budizm ve Doğu felsefesinde görüşlerini temellendirecek bir felsefi temel bulmuştur. Doğaçlamaya dayanması açısından caz müziği Beat Kuşağı için önemli bir etki kaynağı olmuştur.

Beat yazarları akademik olan her türlü değeri karşılarına alarak, edebiyatı "sokağın malı" haline getirmeye çalışmışlardır. Edebiyatı, yazarın duygu ve deneyimlerinin kendiliğinden bir dışavurumu olarak görmüştür. Tutarsız ve dağınık olsa da, düzeltmeden yazılan kuralsız bir edebiyat yaratmayı hedeflemiştir. Jack Kerouac "On The Road" ( Yolda)adlı romanı üç hafta gibi kısa bir zamanda, Allen Ginsberg ise "Ankor Wat" adlı uzun şiirini yanlızca bir gecede yazmıştır. Kişinin izlenimlerini ve düş dünyası edebiyatın tek hareket noktası olurken, günlük konuşma dili benimsenmiş, argo ve açık saçık kelimelerden kaçınılmamıştır.

Toplumsal konuları kayıtsız bir tutumla eleştirmelerine, çoğu kez de bölük pörçük ve tekrarlarla dolu bir edebiyat yaratmalarına karşın, Beat yazarları, Amerikan edebiyatında açık sözlü bir eleştirelliği başlatmışlar ve biçimi olmayan bir anlatımı benimsemişlerdir. 1960'larda etkisini yitiren Beat Kuşağı'nın en yetkin ürünleri Kerouac'ın "On The Road" romanıyla Ginsberg'in "Howl" (Çığlık) adlı uzun şiiridir.

Kaynak : Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi'nden derlenmiştir.

Arts And Crafts - Güzel Sanatlar ve Elsanatları

2009-06-13T11:02:00.000+03:00

Güzel Sanatlar ve Elsanatları hareketi, adını 1888'de İngiltere'de kurulan Arts and Crafts Exhibition Society ( Güzel Sanatlar ve Elsanatları Sergileme Derneği) adlı kuruluştan almıştır. İlk başkanı Walter Crane(1845-1915) olan derneğin çalışmalarına katılan tasarımcılar arasında Arthur H.Macmurdo (1851-1942), Charles F. Annesley Voysey (1857-1941), Charles Robert Ashbee (1863-1942), William Richard Lethaby (1857-1931), Edwin L. Lutyens (1869-1944), Georg Walton gibi mimar ve ressamlar vardır.

Hızlı sanayileşme 19.yy'da kitle üretimine yol açmış, başta William Morris ve Philip Webb olmak üzere kimi düşünür ve sanatçılar buna karşı çıkarak el emeğine dayanan sanat ürünlerinin desteklenmesi yolunda çalışmalara girişmişlerdir. Bu ilk girişimlerden aşağı yukarı otuz yıl sonra kurulan Arts and Crafts Derneği, makinaların varlığını yadsımamakla birlikte, elsanatlarını ve uygulamalı sanatları eski düzeyine çıkarmak, güzel sanatlar ile onlar arasında bir kaynaşma sağlamak amacıyla kurulmuştu. Amaçları arasında günlük yaşamda yer alan birçok aracın daha yetkin kişiler tarafından daha iyi biçimde tasarlanması, bu yöndeki çalışmaların kamuoyuna tanıtılmasıve bunların satışa sunulması bulunuyordu. Böylece bu hareket çağdaş endüstri tasarımına yönelmenin belirtilerinden biri olmaktaydı.

Hareketin önemi kendisini izleyen ve çağın gereklerine uygun biçimlenmelere yönelmeyi amaçlayan Yeni Sanat (Art Nouveau) akımının doğmasına öncülük etmiş olmasından gelmektedir. Henry Van De Velde ve Hermann Muthesius gibi tasarımcılar aracılığıyla bu düşünceler Almanca konuşulan ülkelere de girmiş, Werkbund adını taşıyan ve güzel sanatlarla uygulamalı sanatları birleştirmeyi amaçlayan sanatçı birliklerinin kurulmasına yol açmıştır. (Alman Werkbund'u 1907'de, Avusturya Werkbund'u 1913'de kurulmuştur.) Çalışmalarını kapsamlı sergilerle tanıtan Werkbund'lar çağdaş endüstri tasarımının olduğu kadar çağdaş mimarlık düşüncelerinin de kaynağı olmuş, üyelerinden biri olan Adolf Walter Gropius ilk endüstri tasarımı ve çağdaş mimarlık okulu olan Bauhaus'u kurmuştur. Almanya ve Avusturya'daki çalışmalar da daha sonra İngiltere'deki sanatçıları etkilemiş, 1915'de Alman Werkbund'u örnek alınarak oluşturulan Design and Industries Association (Tasarım ve Üretim Birliği) gibi yeni derneklerin kurulmasına yol açmıştır.

Kaynak : Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi'nden derlenmiştir.

El Greko (1541- 1614)

2009-06-09T22:58:00.010+03:00

Rönesans resminin en sevdiğim sanatçısı El Greco.

Yunan asıllık Giritli El Greco'nun gerçek ismi Domenico Theotopcopuli. Tiziano'nun öğrencisi olmuş ve 1570'de Roma'da Michelangelo'nun yaşlılık eserlerini görmüş. Bu sıralarda yaptığı ve yukarıda görülen kendi portresi resim camiasında heyecan yaratmış. El Greco bir çok eleştirmen tarafından Titian ve Rembrandt'la eş değer bir portre ustası olarak kabul edilir. Roma'dan İspanya'ya geçişinin nedeni bilinmemekte. Acaba o günlerde İspanya'nın içinde bulunduğu taassup Hıristiyan akım, koyu dogmatizm ve engizisyonun neresi cazip gelmiş olabilir El Greco'ya?

Madrid'de Kral II. Philipp, onun Hırıstiyan evliyasının şahadeti resmini reddettiği için 1577'de ilk siparişini aldığı Toledo'ya yerleşmiş ve bu kentte büyük itibar görmüş.

El Greco'nun eserlerinde aynen Tintorentto'da görüldüğü gibi figürler uzarlar. Fakat Tintorentto'da çizime dayanan belirginlik Greco'da yoktur. Tintorento klasiğin desenci yönünü terketmiştir. Yüzlerde tenin optik izlenimi biçimlendirilmemiştir. Halbuki El Greco'da, form değil madde haline gelmiş yüzler, vücutlar boyanmıştır. Böylece baroğun önemli özelliklerinden biri olan maddesel yapıya, daha bir yaklaşım sağlanmıştır.

Rönesans, etüdü ve mistik bir dünya görüntüsü içinde olmamasına rağmen insan formuna, form güzelliğine önem vermiş, fakat ten anlatımına yani etin maddesel görüntüsüne girmemiştir. Dünyeviliğe en uzak olan ülke İspanya'da insan maddesinin anlatımına El Greco'daki gibi en çok yaklaşan resim sanatı peki nasıl ortaya çıkmıştır ? Bu önemli bir paradokstur.

Picasso'nun "Avignonlu Kadınlar" resminin esin kaynağı olan El Greco'nun "Beşinci Mührün Açılışı" adlı kompozisyonunda (yukarıda soldan birinci) adeta gökyüzüne yükselircesine uçan kadın ve erkek çıplak figürler görürüz. Bu insanların vücutlarıyla elleri ve kolları, sanki gotiğin alevleri etkisindeki dalgalı hatları yansıtıyor. Doğaüstü bu yaratıklar sanki yere basmıyor. Onlar için mekanın önemi yok gibi. Gerçekten Rönesans resimlerinde ne denli mimariye dayanan bir mekan görüyorsak, El Greco'da da o kadar mekan fikrinden uzak bir anlayış resimlere hakimdir. O çok dindar olduğundan daima bir ahiret özlemi yaşamıştır. El Greco hareketi resime sokmuş ve maniyerizmi (bakınız aşağıda Küçük Not ) en yüksek noktasına getirmiştir. İspanyollar ona "ruhları gören kişi" diyorlardı. Benim El Greco'ya hayranlığımın başlangıcı, bütün çocukluğum boyunca koridorumuzda asılı olan reprodüksiyonu "Laokoo"'yu ( üst sağdan birinci) buraya koymadan edemedim. Arka planda Toledo olarak resmedilen yer aslında Truva ve Truva atının betimlemesidir.

El Greco'nun "Toledo Manzarası", onun mistik, karanlık ruhunu manzarada yansıtan en önemli eserdir. Böylece manzara resminin insan ruhunu yansıtan bir eser çeşidi olabileceğini anlıyoruz. Toledo üzerine çökmüş kötü, karanlık bulut onun resminde su buharından öte birşeydir. Bu duygulu anlatım El Greco'nun ruhsal durumunun biçimlere nasıl büründüğünü göstermektedir. Bu yönden bakılırsa El Greco bir ekspresyonisttir ve bu nedenle çağımızda büyük önem kazanmıştır. Sanatçı bu resminde arkada Alkazar'ı, katedrali ve kalesi ile görünen Toledo şehri üzerine melankolik, felaket öncesi beliren sessiz atmosferi kendi ruh durumunu yansıtması için kullanmıştır. Bu sanki bir kabusun optik görüntüsü gibidir. ( aşağıda )

Ben El Greco'nun birçok eseri ile İspanya ve Toledo gezilerim sırasında karşılaşabildim. ( Madrid ve Toledo'ya ana gitme nedenlerim Prado Müzesi ve Toledo'daki geniş Valezquez, El Greco, Goya, Zurbaran ve Ribera koleksiyonlarını görmekti ) Gördüklerim hayallerimin ötesindeydı ve her resmine bakarken çok heyecanlandım, etkilendim. Bütün sanat, resim severlerin göremesi gereken, ikinci bir benzeri olmayan ruh, renk ve komposizyon dünyası.

Küçük Not: Maniyerizm deyimi ilk olarak Alman Sanat tarihçileri tarafından Rönesans ile Barok arasında gelen sanatçıların eserleri için kullanılmıştır. Daha doğrusu Geç Rönesans ile Barok üslup arasında bir geçiş üslubu olarak da kabul edilmektedir. Kelime manası olarak İtalyanca “üslup” anlamına gelmektedir. Osmanlıcada da “tasannuculuk” sözcüğüyle karşılanan terim “yapmacıklı üslup” anlamına gelmektedir. Maniyerizm saray çevrelerinde çok tutulan “incelik ve zerafet” sanatıdır; değişik zevklere, paradokslara düşkündür. Yapmacıklığa, bazen aşırılığa hatta acaipliğe kaçar. Ressamlar biçimleri uzatırlar; dördül şekillere, ışığa, garip konulara eğilim gösterirler. Bir sıkkınlık,tedirginlik havası yaratırlar.

El Greco'nun Madrid Prado Müzesi'nde bulunan geniş koleksiyonunu görebilmek için TIKLAYINIZ

Bauhaus

2009-06-06T16:17:00.003+03:00

Herkesin yapı market olarak bildiği Alman Bauhaus perakende zincirinin isim babası veya esin kaynağı aslında çok farklı sanatsal bir temelde karşımıza çıkar. 20. yüzyıl Modern Sanatını mimari, endüstriyel tasarım alanlarında en çok etkileyen okul, ekol, öğreti olan Bauhaus hakkında bugün evde otururken biraz kaynak karıştırdım ve çok uzatmayacak şekilde ana hatları ile bir yazı hazırlamaya karar verdim. Yazacaklarımın ötesinde aslında Bauhaus kavramının gerisinde çok büyük bir felsefe, bir öğreti var. Örnekleri ile birlikte bu yazı ile dilerim birkaç ana noktasını yakalayabilirim.

Bauhaus en ana söylemi ile, 20 yüzyıl mimarlığı üstünde en büyük etkisi olan dört mimardan biri olan Adolf Walter Gropius'un kurduğu mimarlık, tasarım ve uygulamalı sanatlar okuludur. Belçikalı sanatçı H. van de Velde Almanya'nın Weimar kentinde 1906'da kurduğu Uygulamalı Sanatlar Okulu'nun yöneticiliğinden ayrılacağı zaman, yerine yapıtlarından tanıdığı Gropius'u önermiş ve önerisi kabul görmüştür. Weimar'a gelen Gropius kentteki Güzel Sanatlar Okulu ile Uygulamalı Sanatlar Okulunu birleştirerek 1919'da Bauhaus'u kurmuştur.

Bu okul özünde Gropius'un, kuramsal bilgilere sahip sanatçıların aynı zamanda uygulamalı el sanatları alanında da eğitilmeleri gerektiğine ilişkin düşüncelerini yansıtmaktadır. Bauhaus baştan beri Gropius'un, çağına göre çok ileri olan düşüncelerini uyguladığı bir yer olmuştur. Bunlardan biri sanatçılarla el sanatçılarının birlikte çalışacakları bir ortam oluşturmaktır. Bir başkası ise sanatçıların yaratıcı eylemlerinde makinalardan faydalanmarını, böylece de yapıtlarının endüstriyel üretimini sağlamaktır. Bu ise Bauhaus'u, endüstrinin varlığını ve olanaklarını yadsımayan ilk tasarım okulu yapmaktadır.

Eğitimin içeriği;

Bauhaus'da hem uygulamalı, hem de kuramsalolan iki aşamalı bir eğitim yapılmaktadır. Öğrencilerin, biri güzel sanatlardan, biri de el işçiliğinden gelen ve aralarında sıkı bir işbirliği olan iki öğretmen tarafından eğitilmeleri öngörülmüştür. Eğitimin birinci aşamasını, kullanılacak malzemelerleel araçlarınıtanıtaca, daha sonra da buna makinalarla yapılan çalışmalarıkatacak bir ön kurs oluşturmaktadır.

Kuramsal çalışmaların ağır bastığı ikinci aşamayı ise,aralarında biçimlendirme ilkeleri, doğadançalışma, geometri ve teknik resim, yapı bilgisi, kompozisyon, biçim, renk ve mekan bilgileri gibi derslerin bulunduğu ileri kurs oluşturmaktadır.

Bauhaus'un Öğretmenleri;

Gropius, Bauhaus'a her biri daha sonra kendi alanında ün yapmış en yetenekli öğretmenleri kazandırmıştır. Soldan sağa Joseph Albers, Hinnerk Scheper, Georg Munhe, Laszlo Moholy-Nagy, Herbert Bayer, Joost Schmidt, Walter Gropius, Marcel Breuer, Vassily Kandinsky, Paul Klee, Lyonel Feininger, Gunta Stölzi ve Oscar Schlemmer . Ayrıca fotoğradfta olmayan Johannes Itten, Hennes Meyer, Ludwig Mies van der Rohe, heykelci ve seramikçi Gerhard Marcks, mimar Adolf Meyer, H. Wittwer ve mimar ve kent tasarımcısı L. Hilbersheimer öğretmenler arasındadır.

İlerleryen Yıllar ve Nasyonel Sosyalizm;

Bauhaus, eğitimin yanısıra sergiler düzenleyerek, yayınlar yaparak, öğretmen ve öğrencilerinin yapıtlarını dışarıya satarak da etkili olmuştur. Eleştirileri üzerine çeken yöntemi, öğrencilerinin serbest yaşamı, daha da önemlisi okulun bir rastlantı sonucu sosyalist bir hükümet zamanında kurulmuş olmasının getirdiği olumsuz tepkiler, onun bir süre sonra başka bir şehre taşınmasını zorunlu kılmıştır. Bauhaus'u isteyen çeşitli şehirler arasından Dessau seçilmiş ve okul 1925'te bütün öğretmen ve öğrencileri ile bu kente taşınmıştır. Tasarımını Gropius'un yaptığı yapıda ( sağda ) da sürdürülen eğitimde de değişiklik yapılmış, J. Albers, H.Bayer, M. Breuer, H. Scheper ve J.Schmidt gibi Bauhaus'dan yetişmiş öğretmenler eğitime katılmışlardır. Böylece iki öğreticili olan eğitim, hem sanat, hem uygulama alanındayetişmiş tek öğretmen tarafından yürütülmeye başlanmıştır.

Gropius 1928'de okulun yöneticilğinden ayrılmıştır. Önerisi üzerine onun yerine, Mimarlık bölümünün başkanı olan İsviçreli H. Meyer getirilmiş, 1930'da da Ludwig Mies van der Rohe yönetici olmuştur. Nasyonel Sosyalistlerin baskısının artması üzerine Mies van der Rohe 1932'de Bauhaus'u Berlin'e taşımış, bir yıl sonra da kapatmıştır.

Çağdaş mimarlığın ve endüstri tasarımını olduğu kadar bunların eğitimini de etkilemiş en önemli okul olan Bauhaus'un kapanması, öğretisinin sonu anlamına gelmeiş, doğrulukları kanıtlanan ilkeleri, pek çok yerde mimarlık ve sanat okulları tarafından benimsenmiş, geliştirilerek uygulanmıştır.

Avrupa'da görmek istediğim müzeler arasında Dessau ve Berlin'deki Bauhaus'lar ön sıralarda gelmektedir. Bu linkten Berlin'deki, bu linkten ise Dessau'daki müzelerin çok güzel hazırlanmış sitelerine ulaşarak siz de bir ön inceleme yapabilirsiniz.

Bu link ise Bauhaus'u bizim evlerimize veya ofislerimize taşıyan bir site; lütfen tıklayın.

.

D Grubu

2009-06-04T22:33:00.001+03:00

Cemal Tollu - Ana Toprak

"D" grubu 1933 yılının Eylül'ünde, Cihangir'deki Yavuz Apartmanı'nın beşinci katında, ressam Zeki Faik İzer'in evinde beş ressam; Nurullah Berk, Cemal Tollu, Zeki Faik İzer, Elif Naci (resim otoportresidir), Abidin Dino, ve bir heykeltıraş Zühtü Müridoğlu tarafından kurulmuş, "Osmanlı Resim Cemiyeti", "Güzel Sanatlar Birliği" ve "Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği"nden sonra Türk resim sanatında yer lan 4. grup olduğu için (Ç harfi atlanarak) alfabenin 4. harfi ile adlandırılmıştır. Bu adı bulan Nurullah Berk'tir.

D Grubu öncesi Türk resmi, "müstakil" sanatçıların çeşiti eğilimleri etkisi altındaydı. Bu eğilimlerin çoğu Empresyonist (İzlenimci), belli bir bölümü de yeni yeni belirmeye başlayan kübist nitelikler taşımaktaydı. D grubunun "müstakiller" den en büyük farkı belki belli bir estetiğin çevresinde toplanmış olmaları, eylem bakımından dayanışmalı hareket etmeleri, getirmek istedikleri anlayışı savunuşlarında daha dinamik olmalarıydı.Bu davranışları onlara, "D" Grubunu uzun yıllar sürdürmek, sergilerini yayınlar, söylevler, konferanslarla güçlendirmek olasılığını sağlıyordu.

"D" Grubunun ileri sürdüğüne göre duygudan, romantik eğilimlerden ve özellikle de Empresyonizm'in katıntılarından sıyrılarak, "entellektüel ve düşünsel yönü ağır basan" bir sanatı geliştirmek gerekti. Türk resim ve heykelinin artık "tatlılık ve hoşluktan" kurtarılıp çağdaş batı akımlarına koşut bir gelişim çizgisine oturtulması başlı başına bir zorunluluktu.

Nurullah Berk - Oturan Adam

1933 yılındaki ilk sergilerini açarken mekan bulma sorunu ile karşılaşırlar. Cemal Tollu'nun akrabası olan, dönemin Beyoğlu kaymakamı yardımlarına yetişmiş ve Tünel'deki Eski Rus Konsolosluğu bitişiğinde bulunan Narmanlı Yurdu'nda boş bir mekan olan Mimoza şapka mağazasında ilk sergilerini açarlar.(8 Ekim 1933). Mağaza, bir aylığına kira alınmaksızın D Grubu'na verilir. Sanatçıların desen çalışmalarına yer verdikleri sergiye girişin ücretsiz olması ve grubun bundan sonraki sergilerinde de bu uygulamayı sürdürmeleri, halkın sanat yapıtına ulaşabilme kolaylığının sağlanması yolunda bir girişim olarak önem kazanır. Öte yandan bu ilk sergileri, gezenler tarafından yadırganmış ve basında alay konusu haline gelmiştir. Neden mi ? İsmail Hakkı Baltacıoğlu, sergiyle ilgili olarak Yeni Adam'da yayınlanan yazısında, sanatçıların halka hitap edebilmesi gerekliliği üzerinde durur; özgürce üretebilecekleri şartları sağlayacak olan sanat ortamı ancak böyle oluşabilir: "Sevgili çocuklar teknik yolunda selamete eriyorsunuz. Bundan şüphem yok. Fakat memleket sizi milli mücadele yolunda da çalışır görmek ister. Tekniğiniz beynelmilelleştiği gibi mevzularınız da millileşirse daha iyi anlaşılacaksınız. Geçen 'Türk ressamı uyan!' başlıklı yazımda müdafasını yaptığım dava budur. Sanatkar sanatı ile yaşamak için müşteriye, seyirciye muhtaçtır. Bu seyirci ve müşteri şimdi halk kitleleridir. Hoşa gitmek için halkın anlayabileceği dili kullanmak lazımdır." [İsmail Hakkı Baltacıoğlu, "D grupu resim sergisi", Yeni Adam Dergisi, 5 Şubat 1934, Yıl 1, s.6]

Şüphesiz, halka sanatı sevdirme yolunda Baltacıoğlu'nun önerisi kayda değerdir. Belki de sanatçılar toplumla aykırılaşmak yerine, makul bir orta noktada buluşma yolunu tercih etselerdi, Türkiye'de toplumun geniş kesiminin ilgi duyduğu bir sanat ortamının oluşumu oldukça erken yıllara temellenmiş olacaktı. Bu konuda Nuri İyem'in yaptığı değerlendirme dikkat çekicidir: "Müstakillerle başlayıp D Grubu ile devam eden sanatçılar 'çağın resmi budur' diye modern resmi Türkiye'ye getirdiler. Almanya'da ya da Fransa'da kalacak olsalardı çok haklı olabilirlerdi. Ama yurdumuzun gerçeği çok başka. Türkiye'ye tepeden inme bir resim zevkini getirip koyamazsınız. Seyirci olmazsa, seveni, amatörü olmazsa ilgisiz kalır. Çallı'larla devam eden resmi sevme ve alma olayı, onların modernist çıkışlarıyla bir kesintiye uğradı. Halkı resimden uzaklaştırdı. Aydın da bunu sevmedi, tutmadı." [Dr.Erdoğan Tanaltay, Sanat Ustalarıyla Bir Gün, s.42]

Sabri Berkel - Yoğurtçu

D Grubunun geliştiği modernist yaklaşımın temelleri Paris'de atılmıştır. Dünyanın dört bir köşesinden gelen sanatçıları Fransa ve özellikle Paris'e iten neden, devletin akademisi değil, çoğu Montparnesse'da toplanan özel atölyelerinde ders veren ünlü hocalardı. Bunların başında resimde Andre Lhote, Fernand Leger, Marcel Gromaire, Othon Friezs, heykelde Marcel Gimond ve Bourdelle bulunmaktadır. En kalabalık atölye kübist-konstrüktivist (yapısalcı) Andre Lhote'un Odessa sokağındaki atölyesi idi. Sentetik kübist Fernand Leger'inki gravürcü Marcoussis ile yönettiği atölyeydi. Gromaise, Grande Chaumiere sokağındaki aynı ismini taşıyan atölyede haftada iki gün ders verirdi. Genç ressamların yetişmelerinde büyük rolleri olan bu üç sanatçı, Kübizm yolunda yürümüş, resim tekniğini yapısal temellerle sağlamlaştırmıştı. Desen gücü, biçimsel araştırma, tablonun arkitektüral yapısı, ayrıntılardan arınmış pürüzsüz formlar estetik bir konstrüktivizm(yapısalcılık), her üçünde görülüyordu. Böylece D grubu üyelerinin "Müstakiller"in Empresyonist yaklaşımdan ayrılmaları, dönemin sanat camiası tarafından onaylanmasalar bile, CHP Hükümetinin çağdaşlaşma isteğine paralel olarak Batı'daki yeni akımları ülkeye taşıyarak, "Yaşayan Sanat" söylemleri ile üslüplandırılmış bir biçim özlemiyle çalışmaları doğaldı.

D Grubu'nun 1943'e kadar toplam onbeş karma sergisi açıldı. Gruba 4. sergide Bedri Rahmi Eyüboğlu ile Turgut Zaim, 7. sergide Halil Dikmen, Eşref Üren, Eren Eyüboğlu, Arif Kaptan ve Salih Urallı, 11. sergide Hakkı Anlı, Sabri Berkel ve Fahrünnisa Zeid katılmıştır. Sonrasında Nusret Suman ve Zeki Kocamemi'nin de katılımıyla grup üyelerinin sayısı artmış, Leopold Levy, Şeref Akdik ve Cemal Nadir Güler de yapıtlarını birer kez grupla sergilemişlerdir. Böylece üye sayısı 20'ye çıkan grup daha geniş bir eğilimler yelpazesine kavuşmuştur.

Eşref Üren - Ankara'da Kış

Grup, açılışında Necip Fazıl Kısakürek'in konuşma yaptığı üçüncü sergisini, 8 Haziran 1934'de eski Dağcılık Kulübü'nde; Peyami Safa'nın konferans verdiği dördüncü sergisini ise 27 Aralık 1934'de Galatasaraylılar Cemiyeti merkezinde açmıştır. Zor şartlar altında sergiler açan sanatçılar, bırakın ekonomik yönden tatmin edilmeyi toplumun en ufak bir ilgisine dahi muhtaçtırlar. Grubun 20 Temmuz 1935'de eski Fransız Tiyatrosu salonlarında düzenlediği sergide yapıtlarını perdeler üzerine asarak sergileyen sanatçılar, sanat ortamına belli bir hareketlilik getirmeye ve seslerini duyurmaya başlamışlardır. Bulabildikleri mekanda zor şartlar altında ve maddi bir karşılık alamadan açılan bu sergi, 1 Şubat 1936'da Ankara Sergievi'nde tekrar etmiştir. Loş tiyatro salonundan ışıklı sergi salonuna kavuşmanın heyecanı, İstanbul'da sergi mekanı konusundaki eksikliğin tekrar gündeme gelmesine neden olur.

Bedri Rahmi Eyüboğlu - Tophane

Bu arada, Burhan Toprak'ın Akademi müdürü olmasının (1936- 1948) ardından, bu kurumun eğitim kadrolarına ressam Leopold Lévy ve heykeltraş Rudolf Belling gibi yabancı sanatçıların katıldığı görülür. Bu dönemde, Çallı ve Hikmet Onat atölyeleri korunmuş olmakla beraber; Bedri Rahmi, Zeki Faik, Cemal Tollu, Nurullah Berk ve Sabri Berkel gibi genç kuşak sanatçıların, akademiye eğitici olarak atandığı görülür. Böylece, Akademi kadrolarındaki nesil değişiminde ağırlıklı olarak d Grubu sanatçılarının yerlerini almış oldukları ve bu konumlarıyla devletle olan ilişkilerini arttırdıkları söylenebilir.

Salih Urallı - Kompozisyon

1950'lere kadar etkinlikleri devam eden D Grubu üyeleri, sonraki sanat yaşamlarında çeşitli ve değişik sanat eğilimleri göstermişlerdir. Nurullah Berk minyatür, yazma ve eski yazı gibi yerel motiflere dayanan dekoratif bir resim anlayışına, Cemal Tollu Hitit sanatının biçimleriyle Bireşimci Kübizm'i bağdaştırmaya, Elif Naci geleneksel bir resim diline, Zeki Faik İzer II. Dünya Savaşı sonrasının egemen eğilimi olan Soyut Dışavurumculuğa, Zühtü Müridoğlu soyut heykele, Bedri Rahmi ise Anadolu el ve halk sanatlarına dayanan dekoratif bir görselliğe yönelmişlerdir.

Fahrünnisa Zeid - Portre

Hokusai'nin Büyük Dalgası

2009-06-02T20:33:00.000+03:00

Geçen gün elimde kumanda zap yapıyordum. BBC World'un "The World's Masterpieces" diye bir belgeseli var. Şanslı olup da denk geldiğim zamanlarda sanat tarihi bilgime bilgi katan bir seri bu.

Yukarıda gördüğünüz ahşap baskı harikası "Büyük Dalga" (The Great Wave off Kanagawa), 1760-1849 yılları arasında yaşamış ve hayatı boyunca 30'a yakın isim değiştirmiş olan Hokusai'ye ait. Tahmin edilebileceği gibi "Hokusai" de bu Japon ahşap baskı sanatçısının gerçek ismi değil. Ama Batı onu "Katsushika Hokusai" olarak tanımış, biz de öyle bilelim.(Gerçek ismi Tokitaro)

Kendini beğenmiş, saldırgan, enerjik ve bohem Hokusai, Japonya'nın Konfiçyus değerlerinin ve feodal düzenin hakim olduğu Tokugawa döneminde (1600-1867) yaşamıştır. Girdiği bütün sanat okullarından atılmış, kendisini etrafa beğendirmek gibi bir kaygıyı hiç taşımamıştır. Ancak onu var eden Katsukawa Okulu'nu da hiç yadsımaz. 89 yıl boyunca gerisinde aralarında ipek üzerine yapılmış resimler, ahşap baskı resimleri, resimli kitaplar, mangalar, seyahatlerinde yaptığı betimlemeler, erotik resimler ve eskizler olan otuz bin eser bırakmıştır. Batı, onu ölümünden çok sonra tanımıştır ve Batı sanatı üzerinde etkileri tartışılmazdır. Modernleşme yolundaki Batı sanatını 19. yüzyıl sonlarında başlayan "Art Nouveau" akımında en çok etkileyen Doğulu sanatçılardandır. Bunun yanısıra Hokusai'nin eserlerinin Van Gogh, Claude Monet, Edgar Degas, Paul Gauguin, Toulouse-Lautrec gibi ustalar üzerinde de büyük etkisi olduğu bilinmektedir.

Hokusai sanatı için "Altı yaşımdan itibaren nesnelerin görünen şekillerini çizmeye karşı delilik derecesinde bir tutkum vardı. Elli yaşıma geldiğimde dünya kadar desen çizmiş, bunları bastırmıştım, ama yetmiş yaşımdan evvel yaptığım her şey can sıkmaya değecek şeyler değildi. Yetmiş beş yaşıma geldiğimde doğadaki örneklerden, hayvanlardan, bitkilerden, ağaçlardan, kuşlardan, balıklardan ve böceklerden bir şeyler öğrenmiş olacağım. Seksen yaşıma geldiğimde göreceksiniz ki gerçek bir gelişme göstereceğim. Doksanımda yaşamın kendi sırlarına derinlemesine inen yolumu kat etmiş olacağım. Yüz yaşında olağanüstü bir sanatçı olacağım. Yüz on yaşına geldiğimde yarattığım her şey, bir nokta, bir çizgi daha evvel hiç olmadığı kadar yaşamın içine dalacak. Benim kadar uzun yaşayacak olan sizlere sesleniyorum verdiğim sözü tutacağım. Bunu yaşlılığımda yazdım. Kendime bugüne dek Hokusai dedim, ama bugün imzamı 'Resme deli olan yaşlı adam" olarak atıyorum" demiştir.

Hokusai'nin Büyük Dalga ahşap baskısında görünen dağ Japonlar için ilahi bir anlam taşıyan Fuji'dir. Esere ismini veren büyük çoşkun dalgadan yayılan enerji ve kıvrımlarının yansımalarını Art Nouveau'da çok net görebiliriz. Hokusai hareketli dalgaları betimlemeye bayılırdı. Bu dalga tek parça ve kocaman bir Yin'e, altında yer alan boş alan Yang'a şekil vermektedir. Her an çarpması mümkün olan bu dalga resmin gerilimini arttırmaktadır. Ayrıca eserde Kanagawa bölgesinde bahar aylarında rastladıkları fırtına ile boğuşarak evlerine dönmekte olan iki balıkçı teknesi tasvir edilmiştir. İlginç olan fırtına ile aynı anda gökyüzünde güneşin aydınlığının da bulunmasıdır. Bahar ayları bu bölgede en lezzetli ve bol balığın yakalandığı dönemdir ve bereketin sembolüdür. O dönemde Batı limanlarından gelen özellikle Hollandalı ressamlara ait resimlerin kopyalarından Hokusai perspektif ve desen tekniklerini inceleme fırsatını bulmuştur. Büyük Dalga'da özellikle perspektif tekniğini başarı ile uyguladığı görülür. Hokusai eserlerinde geometriye de büyük önemverirdi. Betimlediği bütün desenler büyük bir geometrik uyum içindedir.

Büyük Dalga Hokusai'nin 100 eserden oluşan "Fuji Dağı Manzaraları" serisinde en ünlü olanıdır. Ahşap baskı tekniğinde desenler ahşap üzerine oyulur ve ahşap renklendirilerek desen kağıtlara aktarılırdı. Bu nedenle Büyük Dalga'dan ellinin üzerine çoğaltıldığı bilinmektedir. Ancak tarih boyunca özellikle savaşlar nedeniyle birçoğu yok olmuştur. En güzel örneklerinden biri New York Metropolitan Müzesi'ndedir. Aşağıda Fuji Dağı manzaralarından dört örnek daha görülebilir.

Venedik'in Sefahat Dönemi: Cinquecento

2009-06-01T11:07:00.009+03:00

Venedik'in ekonomisi 15. yüzyıl ortalarında tavan yapmıştı. Sonralarında dünyada meydana gelen önemli gelişmeler ve olaylar, üç yüzyıl süren bir gerileme dönemine sürükledi Venedik'i. Osmanlı İmparatorluğu'nun genişlemesiyle birlikte Akdeniz'deki hakimiyetini pekiştirme siyasati, Venedik'in antlaşmalı limanları için felaket anlamına geliyordu. Doğu, Osmanlı yüzünden Doğu ile olan ticari bağlarını yitirmekle kalmadı, aynı zamanda Osmaanlı ile hiçbir zaman kazanamayacağı bir savaş içine sürüklendi.

Venedik tüccarları için bir kötü haber de Batı'dan geldi. İspanyol ve Portekiz'li kaşifler Amerika kıtasını ve Doğu'ya açılan yeni yolları keşfetmişlerdi. 1500'lü yıllarda Portekiz, Hindistan'la ticaret yapmak için Vasco da Gama'nın bulduğu Güney Afrika, Ümit Burnu rotasını kullanıyordu. Doğu üzerindeki tekel kırıldığında, çanlar bu kez Venedik'in ekonomik çöküşünü haber veriyordu. Venedik'in gerileme dönemi, tıpkı Osmanlı'nın Lale Devri gibi görkemliydi. Ekonomik ömrünü tamamlamış diğer birçok kültirde olduğu gibi, ticari faaliyetlerden sanata, savaşlardan diplomasi ve politikaya, yoğun çalışma saatlerinden eğlenceli dakikalara doğru kaymalar yaşandı toplumda. Venedik satın satın alır konumundan hediyelik eşya satar duruma gelmişti. İtalyanlar, Avrupalının bu gıpta ettiği, dillere destan eğlencelerin, şenliklerin tertip edildiği bu sefahat devrinr, yani 1500'lü yıllara Cinquecento (çin-kue çento diye okunur) derler.

Venedik'in ekonomik çöküşü beraberinde politik kirliliği ve skandalları da getirdi. Yönetimin baskısı arttı, otokrasi güçlenmeye başladı. Kentte bu döneme ait, son derece ikna edici zindanların ve işkence odalarının varlığı görülmeye değerdir. ( ben görmüştüm, felaketti. Şaşalı, altın varaklarla, paha biçilmez resimlerle bezenmiş toplantı salonları ile Dükalık Sarayının alt dehlizlerindeki işkence hücreleri tüyler ürpertici) . Kötü şöhreti sınırları aşan Kazanova, Venedik hapisanelerini yakından tanıma fırsatı bulanlardan biridir. Anlattıkları çarpıcıdır : "Oradaki yeraltı zindanları tabutu andırıyordu. İçindekiler "Kuyu" diyorlar, çünkü denizden sızan diz boyu pis suyun içindeler. Bu lağımda yaşamak için insanın lanetlenmiş olması gerek. Her sabah sulandırılmış çorba ve bir somun ekmek veriliyor mahkumlara. Hemen yerlerse ne ala, yoksa dev gibi sıçanlar tetikte bekliyor. Ben içerideyken ölen bir suçlunun Kuyu'da 37 yıl geçirdiğini duydum".

1600'lerde yeniden inşa edilen ve bugün ziyaretçilere açık "Ponte dei Sospiri- İç Çekme Köprüsü" (yukarıda sağdan ikinci), avukatların Dükalık Sarayı bünyesindeki çalışma mekamlarıyla mahkum koğuşları arasındaki geçişi sağlıyordu. Mahkumlar koğuşlarından alınarak bu yoldan mahkeme salonuna getiriliyor, kapalı oturumda yargılanıyor, hüküm halkın bilgisi olmaksızın veriliyordu. Bu köprüden belki de ölüme giderken, sevdikleri kente son bir kez bakıp iç çekiyorlardı. Köprünün adı da buradan geliyordu.

Venedik uzun süren gerileme dönemide halkı kırıp geçiren iki veba salgını yaşadı. 1797'de Napolyon geldiğinde kent tümüyle savunmasızdı. Napolyon cumhuriyete son vererek kenti büyük bir kaosun içine sürükledi. Venedikliler, İtalyan Birliği'ne katıldıkları 1866 yılına kadar, Avrupa'nın güçlü devletlerinin egemenliklerinde kaldılar.

Günümüze gelindiğinde Venedik, artık eskimiş ve yıpranmış bir durumda, yavaş yavaş sulara gömülüyor. Meraklı günlük turistlerin yoğun şekilde rağbet ettiği Venedik'de, Rönesans'ın ihtişamını hala görebilmek mümkün. Bu ihtişamın korunabilmiş olmasının nedeniyse kentin sancılı ekonomik çöküşü ve yaşanan yoksulluk. Kentin imarı için para bulmak mümkün olmadı. Birçok gezginin tarih boyunca Venedik'e rağbet etmemesinin sebebi belki de kilometrelerce yayılan lağım kokusuydu. Şimdilerde Avrupa Birliği fonları ile Venedik'in sulara gömülmesini engellemek için projeler yürütülüyor, Venedik dışına gel-git'lerin yaşattığı su baskınlarının etkilerini hafifletici setler inşa ediliyor.

Kaynak : Avrupa Sanatının İpuçları - Rick Steves, Gene Openshaw - Lale Sürmen Aran - Tankut Aran

İnka Uygarlığı

2009-05-31T11:14:00.009+03:00

İnkalar 12. yüzyıl'da Peru'nun güneyinde, Cuzco vadisinde yerleşmiş bir kızıldereli topluluğudur. Cuzco bölgesinden çevreye yayılmaya 15. yüzyıl başlarında sekizinci imparatorları Virokaça döneminde başlamışlardır. Huayna'nın büyükbabası imparator Paçakuti ve babası Topa dönemlerinde yapılan birçok fetihler sonucu, İnka İmparatorluğu And Dağları boyunca büyük bir hızla genişlemiştir. İnkalar kendilerinden önceki And uygarlıklarının ve egemenlikleri altına aldıkları toplulukların kültürlerini özümseyerek yeni bir uygarlık yaratmışlardır. Yaklaşık 12 milyon nüfusu bulunan ve And Dağları'nda yaşayan toplulukların hemen hemen tümünü kapsayan İnka İmparatorluğu gelişmiş bir yönetim düzenine sahipti. İmparator ve İnka soyluları eyaletlerden köylere uzanan bu çok tabakalı siyasi yapıyı yönetirlerdi. Tarıma dayalı üretimin vergilendirilmesi, gelişmiş ulaşım sistemi ile tüm imparatorluk düzeyinde gerçekleştirilirdi. İnkalar Güney Amerika uygarlıkları arasında mühendislik ve mimarlıkta, maden işçiliği, dokumacılık, seramik, yapımında ileri tekniğe sahiptiler. İnka'ların kendi tarihlerini anlatan zengin bir edebiyatleri vardı, mitolojileri ise İspanyol istilasından sonra İspanyol tarihçileri tarafından yazıldı. 1533'te Francisco Pizarro (sağda) önderliğindeki İspanyolların İnka topraklarını ele geçirmesi ve yönetime el koymasıyla İnka İmparatorluğu kısa sürede zayıfladı ve dağıldı.Pizarro 300 kişilik bir grup olarak geldiği İnka ülkesindeki altın zenginliğini görüp, ülkenin kralını öldürmüş ve ülkesine gemiler dolu altınla dönmüştür. Sonrasında ise İnka toprakları İspanyol istilasına uğramıştır.

İspanyollar İnka topraklarını hakimiyetleri altına aldıktan sonra yerüstü ve yeraltı zenginliklerini yoğun şekilde kullanmışlardır. Bu uzun süreç boyunca İnka halkına yönelik katliam olarak adlandırılabilecek bir politika yürütmüşler, halkı esir etmişler, madenlerde öldüresiye çalıştırmışlardır. Esir olmak istemeyen erkekler kendilerini, eş ve çocuklarını uçurumlardan aşağıya atarak toplu intihar etmişlerdir.İspanyollar gelmeden önce 12 milyon olduğu tahmin edilen İnka nüfusu, katliam sonrasında 1,5 milyona kadar düşmüştür. İspanyolların yaptıkları katliam için anlatılanlar korkunçtur. İspanyollar sabahları horozların ötmesiyle İnkaları kesmeye başlarlar ve güneş batana kadar öldürmeye devam ederlermiş. İnkalar bu durum üzerine toplanmışlar ve "neden bizi öldürüyorlar?" diye tartışmışlar. Horozların ötmesi sonrasında başlayan öldürme eyleminin nedenini horozlara bağlamışlar. İspanyolların horozların ötmesine sinirlendiği için İnkaları öldürdüklerine kanaat getirip ülkedeki bütün horozları kesmişler.

İnka İmparatorluğu'nun başkenti denizden 3500 metre yükseklikteki Cusco'dur. Yukarıda fotoğrafı görülen terkedilmiş antik şehir ise 2500 metre yükseklikte kurulmuş Machu Picchu'dur. Machu Picchu'da 1000 kadar insanın yaşadığı tahmin edilmektedir. Kral, soylular ve din adamları ile ailelerinden oluşan bu nüfus nedeni bilinmeyen bir şekilde şehri terketmişlerdir. Bu konuda birçok rivayet vardır ama bunlardan en ön plana çıkanı, İspanyollar tarafından işgal edilen İnka topraklarında Machu Picchu halkı şehri İspanyollardan koruyabilmek için yaşadıkları yeri terkederek ve şehire ulaşımı sağlayan geçitleri ve yolları da ortadan kaldırdıklarıdır. Çok yağmurlu olan iklim nedeniyle şehrin etrafını kısa sürede ağaçlar ve bitkiler sarmış, sonuç olarak İspanyollar şehire ulaşamamışlardır. 1911 yılında ise bir Amerikalı gezgin şans eseri şehri bulmuştur. Machu Picchu İnka dilinde "yaşlı dağ" demektir. Fotoğrafta görülen dağ ise "Wine Picchu", yani "genç dağ"dır. Machi Picchu bu iki dağ arasında kurulmuştur.

Bir alfabeleri olmayan İnkaların tarihi de ancak nesiller boyu süregiden sözlü aktarımlar ve yabancı tarihçilerin yazdıkları kadarıyla bilinmektedir.

Çocuk İstismarı Nedir?

2009-05-28T14:19:00.002+03:00

Çocuk Kimdir?

Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne göre ise "Ulusal yasalarca daha genç bir yaşta reşit sayılma hariç, 18 yaşın altındaki her insan çocuk sayılır".

Çocuk istismarı nedir?
Çocuk istismarı fiziksel ya da psikolojik olarak bir çocuğa bir yetişkin tarafından kötü davranılmasıdır. Ayrıca çocuklara kötü davranmak veya çocuk istismarı ve ihmali ile de çoğu zaman eş anlamı taşır.

Çocuk istismarı, çok geniş anlamda, belli bir zaman dilimi içerisinde bir yetişkin tarafından çocuğun o kültürde kabul edilmeyen bir davranışa maruz kalması şeklinde tanımlanabilir. Bu davranışlar ülke içinde veya ülkeler arasında farklı boyutlarda gözlenebilir.

WHO’nun (Dünya Sağlık Örgütü) 1985’de yapmış olduğu tanıma göre ise “çocuğun, sağlığını, fizik gelişimini, psikososyal gelişimini olumsuz yönde etkileyen bir yetişkin, toplumu veya ülkesi tarafından bilerek veya bilmeyerek yapılan davranışlar çocuk istismarı” olarak kabul edilir. Tanım aynı zamanda çocuğun istismar veya şiddet olarak algılamadığı veya yetişkinlerin istismar olarak kabul etmediği davranışları da içine alır. Davranışın mutlak, çocuk tarafından algılanması veya yetişkin tarafından bilinçli olarak yapılması şart değildir. Çocuk istismarı çeşitleri ele alındığında fiziksel, cinsel ve duygusal istismar ile ihmal ayrı ayrı incelenmelidir.

Çocuk istismarının ve haklarının tarihçesi

Çocuğa yönelik kötü muamele ya da çocuk istismarı insanlık tarihi kadar eski, bir o kadar bilinen ancak ortaya çıkarılan sayısı kadar çıkarılmayanları da olan sosyal ve tıbbi bir sorundur. Bir istismar olgusunun saptanması, tıbbi ve psikolojik tedavi sürecin dışında yasal işlemleri de zorunlulu kılar. Çocukluk çağı travmaları içinde çocuk istismarı yinelenebilirliği, çocuğa genellikle en yakınları tarafından yapılıyor olması, bu nedenle de tanımlanması ve tedavi edilmesi en zor olan travma şeklidir.

Çocuk Haklarının Tarihçesi ve Tanımı Savaşların yarattığı olumsuzlukların ortadan kaldırılması ve insanlığın barış ve huzurlu bir dünyada yaşamak isteği sonucu kurulan Milletler Cemiyeti, ilk olarak 26 Eylül 1924’de Çocuk Hakları Cenevre Bildirgesi’ni kabul etmiştir. Ancak 1939 yılında yeni bir savaş çıkması Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin bir süre ertelenmesine neden olmuştur. 1948’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Sözleşmesi’nde çocukların hak ve özgürlüklerine yeterince değinilmediği için çocukların özel durumları ve özel korunma ihtiyaçları nedeniyle çocuklara özgü ayrı bir belge hazırlama çalışmaları başlatılmıştır. 20 Kasım 1959 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 78 ülkenin temsilcilerinin katıldığı genel oturumda Çocuk Hakları Sözleşmesi’ni oybirliğiyle kabul etmiştir. Geçen otuz yıllık süre içinde üye ülkeler açısından bağlayıcı olan yeni bir uluslararası metnin hazırlanması gerekli görülmüş ve yapılan çalışmalar sonucunda 20 Kasım 1989’da Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Çocuk Hakları Sözleşmesini oy birliği ile kabul etmiştir. 28 Ocak 1990 tarihinde imzaya açılan Sözleşme, aynı gün 61 ülke tarafından imzalanmıştır. 2 Eylül 1990’da 20 ülke tarafından onaylanarak uluslararası bir yasa gücüyle yürürlüğe girmiştir.

14 Şubat 1990 tarihinde Türkiye tarafından imzalanan ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda onaylanan Sözleşme 9 Aralık 1994 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylanmıştır. Çocuk Hakları Sözleşmesi 27 Ocak 1995 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanarak 4058 sayılı yasa ile iç hukuk kuralına dönüşmüş ve Türkiye’de de uygulanmaya başlanmıştır.

Çocuk istismarı türleri

1. Fiziksel istismar

Fiziksel istismar çocuğun fiziksel zarar görmesiyle ortaya çıkar. Genelde ebeveynden zarar gören çocuğun tıbbı yardıma geç başvurulması ve eski yaraların çokluğu ile anlaşılabilir. Fiziksel istismarın yinelenme oranı %20'dir. Fiziksel istismarın hukuki prosedürü incelenirken anayasanın bazı maddeleri ile ceza kanununun bazı maddeleri ele alınacaktır.

Anayasanın 27. Maddesi: Yaşama hakkı, kişinin temel haklarından biridir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 27. maddesinde kişinin yaşama hakkı düzenlenmiştir. Bu maddeye göre: “Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. ’’

T.C.K. 477. - 478. maddeleri: Tedip hakkına sahip olan kişilerin çocuğu fiziksel olarak istismar etmesi Türk Ceza Kanunun 477. maddesinde genel olarak ifade edilmiştir: “Her kim idaresi altında bulunan veya büyütmek, okutmak, bakmak, muhafaza etmek veyahut bir meslek ve sanatı öğretmek için kendisine tevdi olunan şahsın üzerinde haiz olduğu terbiye hakkını veya itaat ettirmek salahiyetini suistimal ile o şahsın sıhhatinin muhtel veya bir tehlikeye maruz olmasına sebep olursa on sekiz aya kadar hapsolunur. ”

Yukarıdaki kanun maddesinden de anlaşılacağı üzere çocuk üzerinde tedip hakkına sahip kişiler; anne-baba, vasi, koruyucu anne-baba, öğretmen ve esnaflardır.

Yukarıda adı geçen kişiler yasa ile tanınan terbiye ve disiplin yetkilerini kullanırken serbest değildirler. Türk Ceza Kanununa göre terbiye ve disiplin araçlarının kötüye kullanılarak çocuğun sağlığının bozulması veya yakın bir tehlikeye uğramasına neden olunması bir suç teşkil etmektedir.

Çocuk üzerinde tedip hakkına sahip olmayan kişilere ilişkin hükümler: Bu kişiler polis ve zabıta memuru gibi kolluk güçleri ile gardiyanlardır. Polis, zabıta memuru, gardiyan gibi sokakta yaşayan, sokakta çalışan veya suç işlemiş, sanık durumundaki çocukla karşı karşıya olan kişilerin çocuğa karşı fiziksel istismar uygulamaları hukuka aykırı bir fiildir. Türk Ceza Kanunu 245. maddesine göre cebri kuvvet kullanma yetkisine sahip olan bu kişiler kanun ve düzene aykırı kötü muamelede bulunursa veya cismen eza vermeye kalkarsa ya da çocuğa vurur veya onu yaralarsa üç aydan üç seneye kadar hapis ve geçici olarak memuriyetten uzaklaştırma cezası verilir. Bu hükümle bu yetkiye sahip kişilerin keyfi davranışları cezalandırılmaktadır.

Çocuğu terbiye ve disiplin amacı olmaksızın istismar edenler, üçüncü kişiler: Bunlar daha önce sayılanların dışında kişilerdir. Örneğin, komşunun veya sokaktaki bir kişinin çocuğu fiziksel olarak istismar etmesi yani dövmesi müessir bir fiildir. Müessir fiiller TCK’nun 456. maddesinde düzenlenmiştir. TCK 456. maddesi kitabın yaralar başlığı altında ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.

Yapılan bazı araştırma sonuçlarına göre; Çocuğa karşı şiddetin yaşandığı ailelerde karı – koca çatışması, tatminsiz evlilik gibi özellikler bulunmuş ve aile içinde genellikle sözlü denebilecek bir şiddetin yaşandığı görülmüştür. Ebeveynlerden birinin üvey olması durumunda çocuğun şiddetle karşılaşma olasılığı fazladır.

Çocuk bakımı ve karar alma konusunda eşit dağılımın yaşanmadığı ailelerde çocuğa karşı şiddet oranı yüksektir.

Ayrıca, büyük ölçüde ailenin yaşadığı sıkıntılar ve ani değişmelerle çocuğa karşı şiddet arasında bir ilişki kurulmaktadır.

Sağlık, ekonomik ve sosyal olanakların elde edilebilirliği ile şiddet arasındaki ilişkiye göre ise, şiddetin yaşandığı ailelerin daha az oranda toplumsal organizasyonlara katıldığı görülmüştür.

Türkiye’de yapılan çalışmalar ise “özellikle geleneksel aile yapılarında, konuşarak ikna etme yerine fiziksel cezalandırma yöntemlerinin sıklıkla kullanıldığını göstermektedir”

Çocuğa Karşı Şiddeti Uygulayan Kimlerdir?

Çocuğa karşı şiddeti uygulayan genellikle tanıdığı, evi, okulu, işyeri gibi yakın çevresinde bulunan erişkinlerdir. Aile içi şiddet çocuğa anne, baba ya da evdeki diğer büyükler tarafından, okulda şiddet ise öğretmenler ve diğer görevliler ya da diğer öğrenciler tarafından uygulanmaktadır. Bunlara ek olarak zihinsel ya da bedensel özürlü, hiperaktif ya da uyum güçlüğü çeken çocuklar şiddete daha sık maruz kalmaktadır.

Aile içinde; anne babanın yaşının çok genç olması, işsizlik, eğitim düzeyinin düşük olması, ekonomik düzeyin düşük olması, ailede uyuşturucu kullanımı ya da alkolizm, aile içi geçimsizlik, çok çocuklu aile ortamı, istenmeyen çocuk olma, anne ya da babada ruhsal bozukluk olması gibi etmenler çocuğa yönelik şiddetin artmasına neden olmaktadır.

Okulda ise; çok kalabalık sınıflar, sosyal baskılar, disiplin yöntemi olarak dayağın kabul görülmesi ya da öğretmenin kişilik yapısına bağlı olarak şiddet artabilmektedir.

Bunun yanı sıra çocuklar; kreşler, yuvalar, bakım evleri gibi kurumlarda da şiddete maruz kalabilmektedir. Buralarda uygulanan şiddet diğer yerlerde olduğu gibi fiziksel, duygusal ya da cinsel istismar şeklinde olabilir.

Fiziksel İstismarın (Şiddet) Çocuk Üzerindeki Etkileri

Sosyal öğrenme teorisine göre çocuklar şiddet kullanmayı ve bunun normal bir davranış olduğunu anne-babalarının davranışlarını gözlemleyerek öğrenir.

Fiziksel ceza gören çocuk kaygı yaşamakta ve içine kapanmaktadır. Bu çocukların benlik kavramlarının da olumsuz etkilediği belirlenmiştir.

Fiziksel ceza ile öz saygının azalması ve psikolojik sorunlar arasında olumlu bir ilişki bulunmuştur.

Fiziksel ceza çocukta saldırganlık ve şiddet davranışlarına yol açmaktadır.

Şiddetli bir fiziksel ceza ile karşı karşıya kalan çocuk korkmakta ve kendisini çaresiz ve değersiz hissetmektedir.

Çocukluklarında fiziksel ceza görmüş üniversite öğrencilerinin yoğun kaygı ve depresyon yaşadıkları, sosyal ilişkilerinin olumsuz olduğu belirlenmiştir.

Şiddetli fiziksel cezaya maruz kalan çocuk bunu ebeveynliğin normal bir parçası olduğunu öğrenmekte ve bir yetişkin olarak aynı davranış kalıplarını kendi çocukları üzerinde uygulamaktadır.

Şiddetli cezaya maruz kalanların kendi çocuklarını istismar etme olasılığı, bu tür davranış görmemiş çocuklardan 5 kat daha fazladır.

Aile içi şiddet araştırmaları, çocuk ve ergen yaşta dayağa maruz kalmanın yaşamın sonraki devirlerinde eşe yönelik şiddet olgusunun hazırlanmasında etken olduğunu göstermektedir.

Çocuklukta şiddete maruz kalan çocuk ileriki yaşantısında bunu sadece kendi çocuğuna yönelik olarak değil başkalarına yönelik olarak da kullanmaktadır.

abanın anneye saldırgan davranışını gören çocuklar, şiddet kendilerine yönelmese bile kurban durumundadır.

Davranış sorunu olan çocuğun, saldırgan davranışları ile ebeveynlerin tutarsız bir disiplin yaklaşımı ve çocuğa ilgi ve desteğin bulunmayışı arasına pozitif bir ilişki vardır.

Çocuklukta karşılaşıla fiziksel ceza sonucunda ilerideki yaşlarda ortaya çıkan saldırganlık davranışları erkeklerde kızlara oranla daha fazladır.

2- Cinsel istismar

Çocukların cinsel yollarla istismar edilmesidir. İntihar girişimi, okuldan kaçma, antisosyal davranış bozuklukları en önemli belirtilerdir.

Çocuk ve erişkin arasındaki temas ve ilişki, o erişkinin veya başka birinin seksüel stimülasyonu için kullanılmışsa, çocuğun cinsel istismara uğradığı kabul edilir. Cinsel istismar “bir çocuğun bir başka çocuk üstüne belirgin bir gücü veya kontrolü söz konusuysa ya da bariz bir yaş farkı varsa da gerçekleştirilebilir. ” Bu tanımlama özellikle erişkinler tarafından çocuklar üzerinde oluşturulabilecek her türlü cinsel istismarı kapsamaktadır

5237 SAYILI TÜRK CEZA KANUNU

Cinsel saldırı Madde 102 -
(1) Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlâl eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(3) Suçun; a) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı, (verilen cezalar yarı oranında artırılır.)

Çocukların cinsel istismarı Madde 103 -
(1) Çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel istismar deyiminden;

On beş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış,…….

Reşit olmayanla cinsel ilişki MADDE 104 (1) Cebir, tehdit ve hile olmaksızın, on beş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikâyet üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Cinsel taciz MADDE 105 (1) Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikâyeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adlî para cezasına hüküm olunur.

TCK 225-226

Hayasızca hareketler MADDE 225 Alenen cinsel ilişkide bulunan veya teşhircilik yapan kişi, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Müstehcenlik, MADDE 226

a) Bir çocuğa müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünleri veren ya da bunların içeriğini gösteren, okuyan, okutan veya dinleten,

b) Bunların içeriklerini çocukların girebileceği veya görebileceği yerlerde ya da alenen gösteren, görülebilecek şekilde sergileyen, okuyan, okutan, söyleyen, söyleten,

c) Bu ürünleri, içeriğine vakıf olunabilecek şekilde satışa veya kiraya arz eden,

d) Bu ürünleri, bunların satışına mahsus alışveriş yerleri dışında, satışa arz eden, satan veya kiraya veren,

e) Bu ürünleri, sair mal veya hizmet satışları yanında veya dolayısıyla bedelsiz olarak veren veya dağıtan,

f) Bu ürünlerin reklamını yapan, kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır.

Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünlerin üretiminde çocukları kullanan kişi, beş yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu ürünleri ülkeye sokan, çoğaltan, satışa arz eden, satan, nakleden, depolayan, ihraç eden, bulunduran ya da başkalarının kullanımına sunan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

Fuhuş MADDE 227

(1) Çocuğu fuhşa teşvik eden, bunun yolunu kolaylaştıran, bu maksatla tedarik eden veya barındıran ya da çocuğun fuhşuna aracılık eden kişi, dört yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu suçun işlenişine yönelik hazırlık hareketleri de tamamlanmış suç gibi cezalandırılır.

Çocukların Satılmaları, Çocuk Fuhşu ve Pornografisi Konusundaki İsteğe Bağlı Protokol
Genel Kurul’un 25 Mayıs 2000 tarih ve 54/263 sayılı kararıyla kabul edilmiştir.

Madde 2 ÇOCUK PORNOGRAFİSİ :(c) hangi yoldan olursa olsun, belirleyici özelliği cinsel amaçlı bir betimleme olmak üzere, çocuğu gerçek fiille ya da benzeştirme yoluyla cinsel etkinlik içinde gösterme ya da çocuğun cinsel organlarını herhangi bir biçimde teşhir anlamına gelir.

YANLIŞ-DOĞRU

*Çocuklar cinsel istismarı hayal güçlerinin genişliği nedeniyle uydururlar. - YANLIŞ . Çocuklar bu konuda genellikle yalan söylemezler. İlk kural çocuğa inanmak olmalıdır.

*Olayı provoke eden çocuklar, şirin ve cazip kız çocuklar, evden kaçan çocuklar, ihmal edilmiş çocuklar potansiyel kurbanlardır.

*Bir kez olan ya da tekrarlayan cinsel istismar çocuğun ruhsal ve fiziksel sağlığı açısından ciddi derecede zarar vericidir. Kurbanlar her sosyo-ekonomik ve her sosyo-kültürel gruptan gelen kız ve erkek çocuklar olabilir.

*Parklar, genel tuvaletler, ıssız sokaklar, karanlık yerler, boş inşaat sahaları tehlikeli bölgelerdir.

*Olayın olduğu yer genellikle ev, okul, ev ile okul arasındaki yol gibi çocuğun içinde bulunduğu yakın çevresidir.

*İstismarcılar genellikle yaşlı ve yabancı erkeklerle sokaktaki hırpani serserilerdir. YANLIŞ . Olguların % 80-95’inde fail 20-40 yaşları arasında, kurban tarafından tanınan, evli ve çocuklu erkeklerdir.

RİSK FAKTÖRLERİ

Savaş olan ülkeler,
Gebe annenin diğer çocuğu,
İşsizlik ve ekonomik sorunların yaşandığı aileler,
Standart barınma koşullarına sahip olmayan aileler,
Alkol bağımlılığı,
Ailede ruhsal rahatsızlık olması

Hazırlayanlar : Alper Atınbaş / Ahmet Kocatürk

İlgili Linkler

Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Derneği

Çocuk İstismarına Hayır Facebook Cause

DOKTUS Çocuk Koruma Hareketi

Bira Hakkında Birkaç Lakırdı

2009-05-26T10:22:00.007+03:00

Bira arpa maltı, şerbetçiotu, bira mayası ve su ile üretilen, alkol oranı %3,5 ile %5 arası değişebilen( %8′i bulanlarda var), soğuk içilen alkollu bir içki olarak tanımlanabilir.

Birayı ilk MÖ 7000′lerde Sümerliler bulmuş, onlar da Mısırlılara öğrenmiş. Mısırlılarda halk bira, üst tabaka şarap içermiş. Türk soyu olarak kabul edilen Hititler’de birayı tüketmişler. Antik Yunan’da da çok sevilmiş hatta Hipokrat bira için “Susuzluğu giderir, hazma zararsız ve mideyi şişirmez” demiş. Antik Yunan’dan bütün Avrupa’ya yayılan bira özellikle Kuzey Avrupa’da çok tutulmuş.

Osmanlı’da bira mevzuata ilk 1847′de “arpa suyu” olarak girmiş. İlk bira fabrikası 1893′de Bomonti’de kurulmuş, ardından 1909′da Nektar fabrikası hizmete girmiş.

Avrupa’da kişi başına 170 litrelik tüketimle Danimarka biranın kalesi. Onu 147 litre ile Almanya takip ediyor. Türkiye’deki kişi başına bira tüketimi yılda 5,5-6 litre.

Biranın ideal içilme ısısı 6-8 derece. Aşırı soğutulan bira da kendine has lezzetini yitirip, köpürmüyor. Biranın köpüğü ile içilmesi tavsiye ediliyor. Bardağın üstündeki 2-2,5 cm lik bir köpük tabakası şerbetçiotu tadının ve aromanın ortaya çıkmasına yardımcı oluyor.

Bira mayalanmasına göre alt “ale” ve üst “lager” olarak ikiye ayrılıyor. Almanların ‘lager’ tipi birası genellikle açık renkli ve soğuk içiliyor. Belçikalılar birayı çeşitlendirerek çileklisini bile üretmişler !. Çeklerin koyu kıvamlı biraları çok beğeniliyor. İngilizler ve İrlandalılar ale tipi bira seviyorlar ve üretiyorlar. İngilizler birayı oda hararetinde içmeyi tercih ediyorlar ve biraları koyu renkli. İrlanda’nın ihraç malı olan Guinness biraları ise siyah. Bu arada İngilizlerde özelikle işçi sınıfının ve tüm İrlandalıların müdavimi oldukları pubları da unutmamak lazım.

Bana gelince, birayı özellikle sıcak yaz akşamları, hele ki deniz kıyısında isem, güneş batışına karşı içmeye bayılırım. Bir de yanında patates kızartması veya cips olursa …..süper.

Ocak 2006′da Amsterdam’da Heineken biralarının üretim-tanıtım merkezine gittim. Biranın tarihi ve yapımını o kadar güzel realize etmişler ki hayran kaldım. Giriş 10 euro’ydu. Elinize 4 tane de fiş veriyorlar. Bunların üçü bedava bira, biri ise çıkıştaki hediye için.

Genelde dolaşanların yaş aralığı 18-40. Bu nedenle onlara hitap edecek büyük bir aktivite bölümü de hazırlamışlar. Kendi fotoğrafınızı veya videonuzu çekebiliyor, çeşitli oyunlar oynanarak, dj’lik yapabiliyorsunuz. At arabası similatorü ile Amsterdam sokaklarında dolaşabiliyorsunuz. .

Ben Amsterdam’a herhangi bir tur firması ile gitmedim için turla gidenlere böyle bir yerin varlığından bahsediliyor mu bilmiyorum. Müzeler bölgesine çok yakın olan ve haritalarda “Heineken Experience” olarak geçen merkezi mutlaka görün, bira hakkında bilgilenin ve içinde eğlenceli vakit geçirin derim. Dilerim yakın zamanda tanıtım ve pazarlama mekanizması olarak bizim bira üreticilerimiz de böyle merkezler açarlar…..

Gotik Mimari (1150-1400)

2009-05-24T12:26:00.002+03:00

Norman ve Roman kilise üslubunun sonunu getiren Gotik sanat anlayışı Avrupa için dine yeni bakış, zengin bir kilise ve politik istikrar demekti. Kuzey Avrupa’da ortaya çıkan bu akım, Romanesk’in ağır ve kasvetli havasının yerine, ışığı ve zarafeti getirdi. Gotik uslüpla gelen yeni teknik, bir kilisenin tavanının örtülmesi için çapraz kemerlerin kullanılmasıydı. Böylece sürekli geliştirilebilen ve Norman mimarların hayal bile edemeyeceği yeni olanaklar ortaya çıktı.

Gotik tarzı icat eden Abbot Suger, 1144 yılında ilk denemesinde (St. Dennis Kilisesi - iç mekan - yanda sağ)- Paris’in hemen dışında) belki de ışıktan bir kilise yapmak istemişti. Yapıların ince ayaklar ve dar kaburgalar yardımıyla desteklendiği, serbest kalan duvarlara çok sayıda pencerenini açılabildiği aydınlık kiliseler inşa ettiler. Gotik mimari, ilk başta Romanesk yapılar üzerine denemelerle başladı. Ağır yuvarlak kemerler yerine daha dar sivri kemerler kullanıldı. Yuvarlak kemerlerle belirli bir yüksekliğe ulaşılabilirken, sivri kemerler ile bu kısıt ortadan kalktı. (Duoma Milano - üst soldan üçüncü) (Dom - Köln - üst soldan ikinci)

Gotik mimari de bir diğer konu ise ağırlık dağılımıydı. Ağır taşlardan oluşan tavan örtüsü, yuvarlak kemerlerde basıncı tümüyle aşağı verirken, sivri kemerlerde tavan örtüsünün ağır taşlarının basıncı dışa doğru vermekteydi. Sivri kemerler ve kemerleri desteklemek için kalın duvarlar yerine, taşıyıcı ayaklar kullanılarak, çok daha büyük ve yüksek yapılar inşa edilebilirdi. Bu nedenle Gotik uslüptaki kilise yapımcıları dışa doğru ağırlık dağılımını dengelemek için, duvarları dış ayaklarla desteklediler (Üst soldan birinci Notre Dame Katedrali - 1163-1345)uçan payandalar). Bir Gotik Kilise, taştan bu inca strüktür arasında, çok ince tellerin tuttuğu bir bisiklet tekeri örneği, havada asılıymış gibi gözükür. Bu ayaklar daha ince ve zarif görünmelerine karşın, çok daha az yer kaplar ve yapıya çok güçlü destek sağlar. Bu ayaklar sayesinde Gotik Kiliselerin tavanları yükselir, ayaklar arasındaki vitraylarla bezeli geniş pencereler ibadet mekanını aydınlatmaya başlar.

Gotik tarz yalın bir başlangıçtan, daha karmaşık bir sona doğru gelişim gösterdi. Taşıyıcı kemerlerin çevresine, yapısal açıda işlevi olmayan dekoratif kemerler eklendi. Zamanla bu dekoratif kemerler daha da gösterişli ve karmaşık hale geldi, çoğu zaman altın varakla kaplandı. Gotik tarzı en gösterişli dönemi “Flamboyant”dır(alev benzeri). İngiltere’de “dikey” Gotik olarak adlandırılan bu akımın en iyi örnekleri Londra Westminister Abbey’deki VII. Henry Şapeli (aşağıda soldan ikinci) ve Cambridge’deki King’s Koleji Şapeli’dir (aşağıda soldan birinci).

Dikkat ! İnsan Kaynakları

2009-05-23T12:24:00.000+03:00

20. yüzyılın son çeyreğine kadar dünya ekonomi literatüründe “İnsan Kaynakları” yoktur, “İnsan Sermayesi” kavramı vardır.

İnsan, üretim sürecindeki “para,makine, insan” üçlü saç ayağından biri ve hatta en maliyetli olanıdır. İşe alınır, kullanım süreci dolunca ise derhal atılır. Kulağı son derece rahatsız eden bu yaklaşıma İnsan Kaynakları teorisyenlerinden önce Birleşmiş Milletler organizasyonu el atmış ve insanlık dışı koşullarda çalıştırılanlara yönelik bir dizi önlem getirmiştir.

1970’lere gelindiğinde ise Amerika Birleşik Devletler’indeki dünya devi firmaların yüksek maliyetler ve verimsizlik nedeniyle kar edemez hale gelmesi, akademisyenleri “İnsan Kaynağı” üzerine çalışma yapmak üzere tetiklemiştir. İnsanın sadece bir şirket girdisi sayılamayacağı, onun da ihtiyaçları, beklentileri, sıkıntıları olabileceği yaklaşımı kısa sürede karşımıza “İnsan Kaynakları Teorisini” çıkarmıştır.

Günümüzde her çaptaki şirket için en kısa tanımı ile İnsan Kaynakları “şirket bünyesine girmeye aday veya içindeki insanların ihtiyaçları ve beklentileri ile ilgilenen bölümdür”.

İnsan Kaynakları bölümleri şirket çalışanlarının bahsi geçen ihtiyaç ve beklentilerini elindeki bir dizi enstrümanla karşılar; işe alım ve oryantasyon, performans değerlendirme, eğitim yönetimi, ücretlendirme yönetimi, kariyer yönetimi, çalışan iletişimi ve motivasyonu , sosyal hak ve faydalar ve organizasyonel gelişim.

Hat Sanatı Tarihi

2009-05-02T01:15:00.004+03:00

Şeyh Hamdullah

Son araştırmalara göre Arap yazası, bugünkü Filistin yöresinde yaşayan Nabati adlı bir Sami kavminin yazısından çıkmıştır. Arap yazısının estetik bir yapıdan uzak ilk örneklerine Hz. Muhammed'in doğumundan iki yıl önce yazılmış olan Zebed adlı yazıtta rastlanır Bu yazı daha çok köşeli bir karakter taşımaktadır.

İslamiyeti kabul eden uluslarca benimsendiği için, Arap yazısı, İslam yazısı olarak adlandırılır. Bu yazı, önceleri değişen siyasal merkezlere göre tanımlanıyordu. Yani Mekke'de mekki, Medine'de medeni adını alan İslam yazısı, dördüncü halife Ali'nin Küfe kentini başkent yapması üzerine Küfi olarak adlandırılmış ve bundan sonra da bu adla tanınmıştır. Bu yazı 10.yy'da Abbasiler'in ünlü veziri ve hattatı İbn Mukle'nin elinde değişikliğe uğramıştır. Onun kufi yazıdan oluşturduğu muhakkak, reyhan(reyhani), silis, nesih, tevki ve rik'a adıyla anılan altı çeşit yazıyla, harfler artık köşeli görünümlerini kaybederek yuvarlak bir karakter kazanmıştır. Harflardeki yuvarlaklık, hat sanatının birden bire gelişmesine yol açmıştır. Bu altı çeşit yazıya aklam-ı sitte (altı kalem) adı verilir.

Aklam-ı sitteyi oluşturan yazılardan muhakkak ve reyhani boylarının büyüklüğü nedeniyle 16.yy'dan sonra terkedilmiş ve yerlerini sülüs ile nesih'e bırakmıştır. Tevki genellikle vakıf işlerinde, vakfiyelerin yazılmasında rik'a ile birlikte kullanılmaya başlanmıştır. Ayrıca hattatlar, öğrencilerine verdikleri icazetnamelerin (diplomaların) altına kendi imzalarını ve "bu kişiye yazı yazma izni verdim" cümlesini bu yazı ile yazdıklarından, rik'aya Osmanlı Türkleri'nde hatt-ı icaze ya da hatt-ı icazet adı da verilmiştir.

Aklam-ı sitte'yi İbn Mukle'den sonra 11. yy'da Arap Hattatı İbnü'l-Bevvap geliştirmiş, 13. yy'da da Yakut-i Musta'sımi güzelleştirmiştir. Bu tarihten sonra Türkler de hat ve hattatlıkla uğraşmılardır. II. Beyazıt döneminde yetişen Seyh Hamdullah (yukarıda), Yakut'un eksiklerini tamamlayarak yazıyı kurallar içine aldığı gibi, estetik bakımdan da geliştirmiş ve Türk beğenisine uydurmuştur. 15. yy'dan sonra İstanbul, hat sanatının merkezi olmuştur.

Aklam-ı sitte'den sonra 11. yy'ın başlarında, İran'lı hattatların çabasıyla, birleşmeden yazılan harflerin de birleşmeye zorlanmasıyla talik adı verilen yazı çeşidi ortaya çıkmıştır. Büyük olasılıkla tevki'den sonra geliştirilen bu yazıyı okumak ve yazmak çok zordur. Bir kelimedeki bütün harflar birbirine asılı bir durumda bulunur. Zaten talik sözcüğü de asılı, sarkık anlamına gelir. Bu hat Türkiye'de hemen hemen hiç kullanılmamıştır.

Zorluğu yüzünden talik, 14. yy'dan sonra az kullanılmaya başlanmış ve yerini, genel olarak ona benzemekle birlikte yazılması ve okunması daha kolay olan ve adına nestalik denen yazıya bırakmıştır. İran ve Azerbaycan'da gelişen bu yazı, Türkiye'ye Fatih Sultan Mehmet döneminde girmiş ve 19. yy'da İran üslübundan kurtularak Yesarizade Mustafa İzzet'in(aşağıda solda) elinde bir Türk nestaliki niteliğine bürünmüştür. Nestalik daha çok edebiyat yapıtlarının, divanların yazılmasında ve ayrıca Şeyhülislamlık dairesinde kullanılmıştır.

Arap ve İranlılar'dan sonra Türkler'in de hat sanatına bazı katkıları olmuş, divani ve celi divani yazılarını Türkler icat etmiştir. Divani, ilk kez I. Çelebi Mehmet dönemi belgelerinde görüldüğü için daha önce gelişmiş olduğu akla gelmektedir. Celi divani ise dinani'nin irisi demektir. Bu iki yazıda harfler iç içe yazıldığı için okunması zordur.

Geçmiş Dönem Türk Hattatları (alfabetik) : Abdulfettah Efendi, Abdullah Muhsinzade, Ahmed Karahisari, Aziz Efendi, Çarşambalı Hacı Arif Bey, Çırçırlı Ali Efendi , Dedezade, Derviş Abdi, Derviş Ali, Esma İbret Hanım, Ferhat Paşa, Hacı Arif Efendi, Hafız Osman, Hasan Çelebi (Hasan bin Ahmed), Haydarlı Ali Efendi, İmad, İsmail Zühdi Efendi, Kazasker Mustafa İzzet Efendi, Mahmud Celaleddin, Mehmed Nazif Bey, Mehmed Şefik Bey, Mehmed Şevki Efendi, Mustafa Dede, Mustafa Eyyubi, Mustafa Rakım, Nazıf Bey, Ömer Vasfi Efendi, Ramazan bin İsmail, Sami Efendi, Seyyid Abdullah, Seyyid Mehmed, Sultan II. Mahmud, Sultan III. Ahmed, Şeyh Hamdullah, Veliyüddin Efendi, Yesari Mehmed Esad Efendi, Yesarizade Mustafa İzzet

Eğer eski hattatların elinden çıkmış ferman ve beratlar, sülüs, nesih, talik ve divani yazı ile yazılmış levhalar, hilye-i şerifeler, murakkalar, karalamalar, tekke levhalardan oluşan eserler ve hat ile ilgili malzemelerin değerleri nedir diye merak ederseniz buyrun Antik AŞ'nin müzayede satış fiyat açılışlarına bakalım. Tıklayınız.

Hafız Osman

Kaynak : Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, HatveSanat.com (hattat listesi)

1929 Dünya Ekonomik Bunalımı

2009-04-29T00:24:00.000+03:00

29 Ekim 1929'da New York borsasının çökmesiyle başlayan Büyük Dünya Bunalımı (Kara Salı), tüm dünyada 1933'e değin yoğun bir biçimde yaşanmış, bu tarihten sonra silahlanma yarışı ile birlikte, gelişmiş ülke ekonomileri yavaş yavaş canlanmaya başlamıştır. 20.yy'ın ilk dünya çapındaki bunalımı olan 1929 Bunalımı'nda yanlızca gelişmiş ülkelerde 50 milyon insan işsiz kalmış, iflaslar, dünya üretim ve ticaretindeki düşüşler o zamana değin görünmemiş boyutlarda olmuştur. Avrupa'da Faşizm, dünyada Militarizm'in yükselişi, dünya bunalımının yarattığı koşullarda gelişmiştir.

A.B.D.'de başlayan ve Ekim 1029'da New York borsasının çöküşüyle simgeleştirilen bu bunalımın tohumları "canlanma dönemi" olarak adlandırılan 1924-1929 arasında atılmıştı. I. Dünya Savaşı'ndan sonra dünyadaki ekonomik etkinlikler, A.B.D. ekonomisine ve para politikasına adeta bağımlı hale gelmişti. "Neşeli 1920'ler" olarak anılan dönemde, A.B.D. ekonomisinde, otomobil, elektrikli mallar ve petrol gibi yeni sanayilere yapılan yatırımlar büyük bir canlılık doğurmuştu. Büyük kar beklentileri, hisse senetleri alım satımının yoğunlaşmasına ve bunların fiyatlarının hızla yükselmesine yol açarak, aynı zamanda spekülatif yatırım ve alım satımları çok çekici bir alan durumuna getirmişti.

Bu dönemde ilk bunalım belirtileri tarımsal alanda görülmeye başlandı. I. Dünya Savaşı nedeniyle tüm ülkeler tarımsal üretim kapasitelerini arttırmışlardı. Savaştan sonra, talebe göre bir dünya tarımsal üretim fazlasının ortaya çıkmasıyla birlikte 1920'lerin ortalarından başlayarak tarım ürünleri fiyatları düşmeye başladı. Hem gelişmiş, hem de geri kalmış ülkelerin tarım kesimlerindeki üreticilerin gelirlerindeki düşüş, bunların sanayi kesiminin mallarına olan talebini de düşürdü. Dünya üretim kapasitesi ve üretimi artmıştı ancak bu fazla üretim, tarımsal bunalım, yüksek gümrük duvarlarıi adaletsiz gelir dağılımı ve özellikle A.B.D.'nin güttüğü parasal politika nedeniyle, dünya çağında satılamıyor, tüketilemiyordu.

A.B.D. ağır tazminatlar ödemek durumunda kalan yenik devletere, 1924 Dawes Planı ile büyük krediler açmaya başlayınca başta Almanya olmak üzere, bu ülkeler üretimlerini arttırıp, tazminat ve borçlarını A.B.D.'ye mal olarak ödemek istediklerinde, A.B.D. kendi pazarını korumak amacıyla buna yanaşmadı. Dolayısıyla yeterince ihracat yapamayan yenik devletler borçlarını ödeyemez duruma düştüler.

19. yüzyıl'da İngiltere'nin dünya ekonomisinde oynadığı rolü, I. Dünya Savaşı'ndan sonra üstlenen A.B.D., İngiltere'nin güttüğü parasal politikalardan farklı olarak, hem dünya ülkelerine kredi açıyor, hem de ihracat fazlası politikası güderek, diğer ülkelerin A.B.D'ye olan borçlarını ödemelerini imkansız kılıyordu. 1928'de A.B.D.'nin Avrupa'ya açtığı kredilerin kesintiye uğraması ve geri çekilmeye başlanmasıyla, ekonomileri büyük ölçüde bu kredilere dayanan Avrupa ülkeleri de ekonomik bunalıma girmeye başladı. Bunun üstüne A.B.D'deki 1929 bunalımı da eklenince, dünya ülkelerinde doğrudan bunalım çok daha da derinleşti.

George Bernard Shaw Düşündürürse

2009-04-24T00:13:00.000+03:00

Benim kafamı dinlendirmek üzere seçtiğim yollardan biri yazar, filozof, devlet adamı, sanatçılara ait güzel, düşündürücü sözleri okumaktır. Bu sözlerden bir çoğu da 1925 yılında Nobel Edebiyat Ödülünü alan George Bernard Shaw'a aittir. Ben de kendi kendime 'madem bu adamın düşüncelerini çok seviyorsun, neden onun hakkında birkaç kelime yazmıyorsun! diye düşündüm.

George Bernard Shaw'ı kısaca İrlandalı oyun yazarı, romancı, eleştirmen, denemeci olarak tanımlayabiliriz. Shaw, 26 Temmuz 1856'da Dublin'de doğmuş, 2 Kasım 1950'de İngiltere'de ölmüş. Annesinin bir müzik öğretmeni oluşu sayesinde gelişen büyük müzik sevgisi, onun ileri yaşlarında iyi bir müzik eleştirmeni olmasını sağlamış. 1876'da annesiyle birlikte göç ettiği İngiltere'de British Museum'un kütüphanesinde kendisini geliştirmiş ve romanları ile adını duyurmaya çalışmış. Eserlerinde gününün kalıplaşmış değerlerini her zaman kuşkuyla karşılamış, aykırı ve alaycı tavrıyla kof düşünceleri çekinmeden gözler önüne sermiş. İlginç kişiliği onun uluslararası boyutta da merakla izlenen bir bilge sayılması ve güncelliğini korumasını sağlamış. O insanların akıllarını kullanarak daha mutlu bir dünya yaratabileceklerini anlatmaya çalışmış hep. Duyguyu ihmal etmeden düşünce öğesini öne çıkarmak istemiş ve öğrenmeyle eğlenmeyi ustaca bağdaştırmış.

İşte size George Bernard Shaw'un bazı sevdiğim sözleri :

"Yalancının cezası, kimsenin kendisine inanmayışı değil, kendisinin kimseye inanmayışıdır."

"İnsanlar tecrübeleri nispetinde değil, tecrübelerinden aldıkları dersler nispetinde olgundur."

"Susmanın kudretine inanıyorum. Bu mevzu üzerine saatlerce konuşabilirim."

"Yaşlanmadan akıllanmayı çok isterdim."

"Özgürlük sorumluluk demektir. Bu neden birçok insanın ondan neden korktuğunu açıklıyor."

"Sen aksini iddia etmediğin sürece, hiç kimse sana birşeyler anlatamaz."

"Yanlışlık fare deliğinden geçer, doğruluk kapılardan sığmaz."

"Dürüst insan sadece gerçeği söyler, akıllı insan ise yanlız zamanında."

"Çok dinlememiz ve az konuşmamız için, ,k, kulağımız ve bir dilimiz var."

"Dünyada değişiklik yapmakta başarılı olanlar, değişikliğe kendilerinden başlayanlardır."

"Bilgi paraya benzer, kazandıkça tutkuya dönüşür, ancak bu iyi bir tutkudur."

"Eğer yürüdüğünüz yolda güçlük ve engel yoksa, bilin ki o yol sizi bir yere ulaştırmaz."

"Akıllı insan aklını kullanır, daha akıllı insansa başkalarının aklını da kullanır."

"Aklın sakıncası insanı sürekli olarak bir şeyler öğrenmeye zorlamasıdır.Ahlak duygumuz ihtiraslarımızı kontrol eder."

"Beden er geç bıkkınlık verir insana. Düşünceden başka hiçbir şey güzel ve ilginç kalmaz. Çünkü düşüncedir gerçek yaşam.... Filozoflar yüz mucize görür bir günde; bilgisizler ve düşüncesizler ise günlük işlerden, alışılmış uğraşlardan başka birşey göremezler ..."

"Her şey üstüne düşünmeye alıştırın kendinizi; ama gerçekte olduğu gibi düşünün, söylendiği gibi değil!"

"Siz var olan şeyleri görür ve şöyle dersiniz: Neden? Ama ben olmayan şeyleri hayal ederim ve derim ki : Neden olmasın?"

"Yaşamımız yaşadıklarımızla değil, beklentilerimizle şekillenir."

"Hiç düş kırıklığına uğramayanlar, hiç umut beslememiş olanlardır."

"Her kelimeyi bir şekille anlatan Çinçede 'risk' iki şekil yanyana getirilerek yazılır : Tehlike ve fırsat!"

"Yaptığım on şeyden dokuzunun başarısızlıkla sonuçlandığını gördüm gençken. Başarısız olmak istemiyordum, onun için ben de onk at daha çok çalıştım."

"Hepimiz bir kere daha doğmalıyız, sonra bir daha ve bir daha ..."

"Bu dünyada ilerleyen kişiler, kollarını sıvayıp istedikleri ortamı arayan, bulamayınca da yaratan kişilerdir."

"Kötülük yapmamış kişi iyilik yapamaz; hata yapmamış kişi hiçbir şey yapamaz."

"Gerçeğin hakkını sadece hatalar verir."

"İnsanlar tecrübeleri kadar değil, tecrübe kapasiteleri kadar bilgedir."

"Deneyimden daha güçlü bir öğretmen yoktur ama öğrenme isteği bulunmadıkça deneyimden birşey öğrenilmez."

"Sorun çaresizlik değil, isteksizliktir. İsteksiziz çünkü çocukken bize uygulanan ilk şey içimizdeki isteği öldürmektir."

"Attığınız tokada karşılık vermeyen kişiden sakının; o hem sizi bağışlamaz hem de kendinizi bağışlamanıza olanak sağlamaz."

Kaynak : Life and Persanality of Bernard Shaw-H.Pearson, Hayata Yön Veren Sözler- Akın Alıcı, Güzel Sözler-Banu Kopuz, Fatma Işık

İpek Yolu

2009-04-20T00:14:00.001+03:00

Kırmızı çizgi - ana ipekyolu / sarı çizgi - avrasya stepleri yolu / mavi çizgi - ana bağlantı yolları

Dünyanın önde gelen iki medeniyeti olan Roma ve Çin arasında coğrafi anlamda büyük bir mesafe vardı. Çin'in batısıyla ona en yakın Karadeniz limanları arasındaki kara yolu bile dünyadaki en uzun mesafeydi. Dağlar, platolar, taşlık ovalar, tuzlu çöller, coşkun ırmaklar ve devasa bataklıklar bu ikisini birbirinden ayırıyordu. Mallar, tüccardan tüccara, pazarlardan başka pazarlara el değiştirdiğinden uzun konvoylar halindeki atlar veya develerin sırtında taşınıyor ve bu yol kesintisiz bir yol biçimde değil bayrak yarışı gibi ilerliyordu.

Doğudan en sık taşınan mal, ipekti. Roma ve İskenderiye'nin zenginleri ipek giysiler giymek istiyorladı ve uzun zaman boyunca Çin tek ipek üreticisiydi. Küçük ipekböcekleri, Çin'deki milyonlarca dut ağacının yapraklarıyla beslenerek yalnızca 45 gün yaşayabiliyorlardı. Ancak bu kısacık hayatı boyunca her bir ipekböceği incecik iplerden oluşan kozalar yapıyor ve bu kozalar açıldığında 900 metre uzunluğunda bir ip elde edilebiliyordu. Bu ince teller, Çin'in pek çok yerinde elle işlenerek ipliğe dönüştürülüyordu.

İpek, mucizevi bir ip ürünüydü. Hafif, yırtılmadan kolayca birbirinden ayrılabilen, mor gibi parlak renklere boyanabilen, dokunuşu yumuşak olan ipek, onu giyebilen az sayıdaki Romalının hayranlığını kazanıyordu. Pahalı olduğundan Çin'de sıradan insanlar tarafından kullanılamıyor, Akdeniz'e getirildiğinde daha da pahalı oluyor ve Roma'ya vardığında lüks bir mal larak değerlendiriliyordu.

İpekböceği, yorulmak bilmeyen ve üretken bir böcek olduğundan diğer ülkelerden bazı tüccarların da peşine düştüğü bir türdü. Bazen Hindistan'a kaçırılarak düşük kaliteli ipek kumaşları yapılıyordu. İpekböcekleri daha sonraları Sicilya ve Fransa'ya götürülse de Çinli ustaların becerileri ve yöntemleri aynı şekilde taşınamadı, en kaliteli ipek Çin'de üretimeye devam etti.

Çin'in ekonomik hayatı o kadar ilerlemiş ve çeşitlenmişti ki Batıdan gelen ürünlere fazla ihtiyaç duyulmuyordu. Ancak Mısır ve Lübnan'da üretilen ve develerin horgüçlerinde taşınması çok zor olsa da ticaret yollarıyla tüm Asya'yı dolaşan ince camdan yapılan bazı ürünleri memnuniyetle alıyorlardı. Camın yanısıra Çin'in diğer ülkelerden aldığı ürünler arasında yün ve benzeri kumaşlar ve değerli metaller de bulunuyordu.

İpek yolu boyunca yalnızca ipek değil Batı'nın hayranlıkla baktığı başka ürünler de taşınıyordu. Tıpta kullanılan değerli bitkiler olan ravent ve tarçın da Çin'den geliyordu. Daha önemli olanlarsa tohum ve canlı bitkilerdi. Çin, yüzyıllar boyunca diğer ülkelerin ondan tohum ve bitki ödünç aldığı bir ülke olageldi. İlk olarak Çin'de ekilen şeftali ve armut ağaçları, milattan sonra ikinci yüzyılda Hindistan'a getirildi.

Portakalın ilk olarak yetiştirildiği ve orkide sahiplerinin zengin olduğu ilk yer de Çin'di. Portakal ağacı yalnızca meyveleri nedeniyle değil ok ve yay yapımında kullanılan ağacı nedeniyle de tercih ediliyordu. İsa'dan hemen önce Çin'deki portakal ve limon ağaçları, Hindistan'dan Kızıl Deniz'e uzanan deniz yoluyla Ortadoğu'ya getirildi. Zira M.S. 79 yılında volkanik küllerin altında kalan Pompei şehrindeki bir mozaikte portakal ağacı figürlerine rastlandı.

Kaynak : A Very Short Story Of The World - Geoffrey Blainey

Namaste Hindistan

2009-04-14T15:23:00.005+03:00

Asya Kıtası'nın güneyinde, Umman Denizi ile Bengal Körfezi kıyısında, Pakistan ile Myanmar arasında, sırtını Himalaya Dağları'na dayamış topraklarda, dünyanın demokrasi ile yönetilen en büyük ülkesi bulunur. Bugünlerde bir milyar üç yüz milyon kişiye ulaşmış nüfusu ile yakın gelecekte dünyanın en kalabalık lkesi de burası olacaktır. Bu beş bin yıllık tarih kokan topraklarda, 17 tanesi resmi olmak üzere 325 dil ve 1625 şive konuşulur. Bu dillerden onbir tanesinin alfabesi ve yazısı bulunur. Milyonlarca kişinin sokaklarda yaşadığı bu tezatlar ülkesi insanlarının, bilişim dünysını ellerinde tuttuklarını, dünyanın en büyük ikinci mühendis ve biliminsanı kadrosuna, dünyanın dördüncü büyük ekonomisine sahip olduklarını unutmayın. En zenginlerle en fakirlerin iç içe yaşadığı Hindistan'nın yakın gelecekte dünyanın kaderini çizecek oyunculardan biri olacaklarını düşünün.

Hindistan'da Namo saygı, Aste göstermek anlamına gelir. Namaste, Hindistan'da en çok kullanılan kelimedir. İki eli birleştirerek her şeyi kucaklamak ve kol altlarını havada tutmak 'her şeyim ortada' demektedir. Parmaklar kalbe sevgi, eller başa saygı yollar. Enerjinin ayaktan başladığına inanıldığı için, eğilerek büyüklerin ayaklarına dokunulur. Büüyükler de küçüklerin başlarına dokunarak sevgi ile karşılık verir. Şat ri akal, Tanrı tek gerçektir.

Sonsöz ise Mahatma GANDHİ'den;

Düşünceleriniz pozitif olsun
Çünkü düşünceleriniz sözleriniz olur
Sözleriniz pozitif olsun
Çünkü sözleriniz davranışlarınız olur
Davranışlarınız pozitif olsun
Çünkü davranışlarınız alışkanlıklarınız olur
Alışkanlıklarınız pozitif olsun
Çünkü alışkanlıklarınız değerleriniz olur
Değerleriniz pozitif olsun
Çünkü değerleriniz kaderiniz olur.

Dünyanın En Büyük Sanat Galerileri

2009-04-10T11:29:00.000+03:00

Sanat tarihi meraklılarının en uğrak yerleri sanat galerileridir. En küçüğünden, ulusal niteliktekdeki en büyüklerine kadar resim sanatı ile halkı buluşturan yegane mekanlardır galeriler. Örneğin ben bugüne kadar olan bütün yurtdışı gezilerimi gezebileceğim ulusal galerin varlığına göre ayarlamışımdır; Paris, Floransa, Madrid, Amsterdam, Barselona ...

Derken kısa süre önce içime bir merak düştü, acaba dünyanın en büyük resim koleksiyonları hangileri olabilir? Elbetteki doğal olarak gerek nicelik, gerek nitelik bakımından şahsi koleksiyonlar ulusal bazdakilerin yanına yaklaşamıyor. İşte kuruluş tarihleri ile birlikte dünyanın en eski, en büyük ve en ünlü halka açık sanat koleksiyonları:

Uffizi Galerisi, Floransa, İtalya, 1591

Medici Sanat Koleksiyonu, 1591'den beri istek üzerine izleyiciye açıktır. 1737'de aile tarafından Floransa'ya miras bırakılmıştır.

Louvre Müzesi, Paris, Fransa, 1793

Önceleri kraliyet galerisi olan Louvre, devrimci hükümet tarafından halka açıldı.

Prado Müzesi, Madrid, İspanya, 1819

Kral 7. Ferdinand'ın karısı Maria Isabel de Braganza'nın ısrarı ile yaratılmıştır.

Ulusal Galeri, Londra, İngiltere, 1824

İlk mekanı olan John Julius Angerstein'in evinden 1838 yılında galeri oluşturmak amacıyla taşınmıştır.

Gemalde, Berlin, Almanya, 1830

Başlangıçta kraliyet koleksiyonu olarak kurulmuş, adı ve mekanları defalarca değiştikten sonra sonunda 1997'de yeniden toparlamnmıştır.

Hermitage (İnziva) Müzesi, St. Petersburg, Rusya, 1917

1764'de İmparatoriçe 2. Catherine'nin özel koleksiyonu olarak başlamış, 1917'de devlet müzesi ilan edilmiştir.

Ulusal Sanat Galerisi, Washington DC, A.B.D., 1941

Galeri olarak inşa edilen bina John Russell Pope tarafından tasarlanmıştır.

Kaynak: Eyewitness Companions Art, Robert Cumming

Çikolatayı Seviyorum

2009-04-08T10:05:00.000+03:00

Çikolatayı sevmiyorum" diyen kaç kişi olabilir sizce şu dünyada? Dünyada en çok sevilen yiyecek maddeleri sıralaması yapılsa eminim ilk üçe girer çikolata.

Çikolatanın ana hammaddesi kakao çekirdeğidir. Kakao çekirdeği Aztek'ler ile başlar. Aztek yerlileri kakaoyu kutsal kabul ederek ‘theobroma – tanrının yiyeceği’ adını verdikleri taştan yapılmış tanrılarına sunarlardı. İspanyolların Amerika kıtasını keşfi sonrasında 1544 yılında Avrupa ilk olarak kakao tanıştı.

1650’li yıllara kadar kakao çekirdeği kavrulup ezilerek bal ya da şeker ve baharat ilaveleri ile içecek olarak değerlendiriliyordu. 1674'de İngilizler ilk olarak çikolatayı katı hale dönüştürüp kek-pastalarında kullanmaya başladılar. Belçika 1700'lerde en büyük üreticiye dönüşürken, Yeni Dünya'da Amerika Birleşik Devletleri de önemli bir çikolata üreticisi haline geldi.

1828 yılında Hollandalı Van Houten kakao presini icat ederek kakao çekirdeğinden kakao yağını ayırarak daha hafif olmasını sağladı. İlk çikolata dükkanı Faransızlar tarafından Londra'da açıldı. Endüstri Devrimi ile çikolata makineler tarafından üretilebilir hale geldi. 1876'da Daniel Peter İsviçre'de ilk sütlü çikolatayı buldu. Peter’ın bu buluşu dünyanın en büyük çikolata üreticilerinden İsviçreli Nestle firması tarafından satın alındı.

Kakao çekirdekleri, Theobroma Cacao cinsi ağaçların meyvelerinin çekirdekleridir. Ağaçları tropik kuşakta yetişirler. Örneğin Afrika'da Gana ve Fildişi , Güney Amerika'da Brezilya, Venezüella, Asya' da Malezya. Ağaç üzerindeki meyveler kavuna benzer ve her biri 20-22 adet çekirdek içerir. Meyveler kesilerek içinden alınan çekirdekler fermantasyona tabi tutularak aroma ve renkleri geliştirilir.3-5 gün süren fermantasyonu takiben çekirdekler kurutulur % 7-8 maksimum nem içerecek şekilde çuvallanıp dünyanın her yerine gönderilmektedir.

Çikolata üretimi kakao çekirdeğinden başlar. Çekirdek ilkin temizlenip(çöp,taş vb.) fiziki kirlilikten kurtarılır. Daha sonra kavrularak aromaları geliştirilir.

Daha sonra kabuklarından ayrılıp öğütülerek kakao kitlesi elde edilir. Kakao kitlesi preslenerek kakao yağı üretilir. Çikolata üretimi için kakao kitlesi, şeker, kakao yağı ve gerekli ise süt tozu mix edilip beşli silindirlerde inceltilip (20 -25 mikrometre) konç denilen makinelere verilir. Bu makinelerde son aroma geliştirme ve emülsifier ilavesi yapılır.

Çikolatalar bir sınıf olup; sütlü, bitter, beyaz olmak üzere üç tipte, sade, çeşnili, dolgulu olmak üzere de üç çeşide ayrılır. Çikolatalar kakao yağı dışında herhangi bir yağ içermezler, ancak sütlü tiplerinde sütten kaynaklanan süt yağı bulunabilir.

ÇİKOLATA VE SAĞLIK

Çikolata ve sağlık" konusundaki mitlerin birçoğu bilimsel gerçeklerin karşısında birer birer ufalanıyor. Lezzetli olan zararlıdır görüşü çikolata ve kakao için geçerli değil. Çikolata hem leziz hem de zararsız.

Çikolata ve Akne

Geçtiğimiz yirmi yılda yapılan araştırmalar ortaya koymuştur ki çikolata ne akneye yol açar ne de mevcut akneyi azdırır. Çikolata görünümlü ama içinde çikolata olmayan ve normalden on kat fazla çikolata içeren besin verilen deneklerde yapılan ölçümlerde, akne oluşumunda her iki grup arasında birbirinden hiç de farklı sonuçlar elde edilmemiştir.

Çikolata ve Kafein

Normal miktarlarda çikolata yiyen insanlarda yapılan kafein ölçümleri bu insanlardaki kafein oranının kafeinsiz kahve içen kişilerdeki kadar olduğunu ortaya koymuştur.

Çikolata ve Diş Hastalıkları

İçinde mayalanabilir karbonhidratlar bulunan besinlerin diş çürümelerine neden olduğu bilinen bir gerçektir. Çikolatada da mayalanabilir karbonhidratlar mevcuttur ama yapılan araştırmalar çikolatanın çürüyen dişlerden sanıldığı kadar sorumlu tutulamayacağını ortaya koymuştur. Üniversitelerde yapılan araştırmalar, kakao ve çikolatanın, diş çürümesine neden olan asitlerin salgılanmasını, bir dereceye kadar engelleyebildiğini kanıtlamıştır. Ayrıca içerdiği doğal yağ bileşeni nedeni ile sütlü çikolatanın ağzı temizleyebildiği de saptanmıştır.

Çikolatanın İçindekiler

Günlük ihtiyaçlarımızın önemli bir bölümünü çikolatadan temin edebilirsiniz. Sütlü bir kalıp çikolata, size 3 gram protein, günlük riboflavin ihtiyacınızın %15'ini, kalsiyum ihtiyacınızın %9'unu ve demirin %7'sini sağlayabilir.

Çikolatanın, kandaki serotonin düzeyini arttırdığı ve iyi bir antidepresan olduğu da son on yılın önemli bilgileri arasında. Kendinizi pek de iyi hissetmediğiniz bir günün sabahında ekmek, açma ya da simit dilimleri üzerine terleştirilmiş çukulata parçalarını birkaç dakika fırınlayıp mideye indirmek için bulunmaz bir mazeret bu bilgi…

Çikolata ve Kilo Problemi

Sanıldığının aksine kilolu insanlar fazla yemekten -özellikle de tatlı yemekten- değil hareketsizlikten dolayı kilo alırlar. Bir kalıp çikolatadaki kalori (Kcal) miktarı aslında sadece 210'dur. Bu da, çikolatanın düşük kalorili diyetlerle çelişmeyen bir besin olduğunu ortaya koyar.

Çikolata, Kakao ve Kolestrol Araştırmaları

Kakao yağının kandaki "mevcut" kolestrol düzeyinin yükselmesine neden olmadığı ispatlamıştır. Bunun da nedeni içerdiği yüksek stearik asit (içyağı asidi) içeriğidir. Kolesterol'ün hayvan hücresinde bulunan bir madde olduğundan habersiz birçok insanın bizzat çukulatanın kolesterol ihtiva ettiğini düşünmesi ise bu konudaki en yaygın yanlış bilgilerden biridir.

BEN çeşit-tip ayırmayan bir ÇİKOLATA HASTASI olarak "İYİKİ VARSIN ÇİKOLATA" diyorum.

Şarap Tarihi

2009-04-07T14:11:00.000+03:00

Şarap "vin, vino, wien..." ismi nereden geliyor? Tarih öncesi şarap, Soma denilen içki ile milattan birkaç binyıl öncesine gider. O zamanda Hindistan'da Veda ayinlerinde kullanılan, mayalı bir içkiydi ama bu "ölümsüzlük içkisi" asmanın şarabı değil Aslepias Acida bitkisinin suyuydu. Bu Soma içkisine "Vena" deniyordu. Çoğu Avrupa dillerinde "vin" (şarap) olarak geçen kelime Sanskritçe -sevgili- anlamına gelen Vena'dan türemiştir; Ruşçada "vino", Yunancası önce "woinos" sonra "oinos", Latincesi "vinum", İtalyanca ve İspanyolca "vino", Almancası "wien", İngilizcesi "wine", Fransızcası "vin" dir.

2

Şarabın tarihi ile ilgili olarak elimdeki kaynaklardan Uluslararası Şarap ve Bağcılık Kurulu Başkanı Robert Tinlot'un Önsöz'ü ile başlayan Jean-François Gautier' e ait "Şarabın Tarihi" , Andre Domine'nin " Şarap" ı ve Raci Bostancı'nın "Şarap Hakkında Herşey" ve Prof Dr. Ahmet Akteş - Araş Gör. Bahattin Özdemir'in "İçki Teknolojileri" kitapları arasında bazı farklılıklar var. Ben ortak noktaları almaya çalışarak yazacaklarımı mümkün olduğunca kısa tutacağım. ( Siz farklı şeyler okursanız bilin ki elimdekilerin ortak söylemlerini kullanmaktayım.)

3

Üzüm önce Kafkas Dağlarında karşımıza çıkar (vitis caucasica), ardından Mezopotamya'da üzüm yetiştiriciliği görürüz. Buradan, MÖ 3000'lerde cenaze törenlerinde kullanılmak üzere Mısır'a sıçrar. Üzüm yetiştiriçiliğinin Avrupa'da yayılmasında başrolü oynayan Yunanlılar, Sicilya ve tüm İtalya boyunca bilgilerini Romalılara aktarırlar, Galyalılarda üzümcülüğü Romalılardan öğrenirler.

4

Üzüm ve şarabın mitolojilerin kopmaz bir parçası olduğu biliyoruz.

Mısır mitolojisinde güneş tanrısı, evrenin yaratıcısı Ra, şarap ve sarhoşluğu yeryüzüne getirir. Ra insanlığı ( Yunanlıların Afrodit'i ) tanrıça Hathor'un gazabından koruyabilmek için, içine hoşluk ve sarhoşluk veren kan renkli bir içki yaratır. Mısırlılar şarabı Osiris'e ( Yunanlıların Dionysos'u ) adarlar ve bu ilahi stratejinin anısına, tüm bayramlarında, öküz başlı tanrıçanın koruyuculuğu altında şarabı baş köşeye koyarlar.

Yunan mitolojisinde de, iki anlatı vardır. Birincisi şarap ve sarhoşluk tanrısı Dionysos, karısını kendisine gönderdiği için kral Aenea'yı asma vererek mükafatlandırır. İkinci anlatıya göre göre kral Aenea'nın Stafilos ( yunancada üzüm salkımı demek) adlı çobanı bir keçisinin üzüm yedikten sonra çok neşelendiğini görüyor. Bunu gören Stafilos bu meyveyi sıkıp suyunu içmenin hoş olacağını düşünür.

Roma mitolojisine göre şarap, ekin ve asma tanrısı Satürn'ün bir armağanıdır. Romalılar bu tanrıyı bir elinde orak, bir elinde bağ bıçağı ile gösterirler.

Galya mitolojisinde de, Kelt icadı çam ağacından yuvarlak fıçı ve efsanevi içki bir şekilde tanrı Sucellus'ın koruması altındadır.

5

Üzüm ve şarabın toplumsal yaşamdaki yerini en ayrıntılı biçimde, daha çok bira tüketicisi olmalarına karşın Mısırlılarda buluyoruz.

İÖ 2500'lere uzanan mastaba duvar yazılarında Mısırlıların üzümü nasıl yetiştirdiklerini, ezim evine nasıl taşıdıklarını, şarap içmemnin bin bir türünü okuyoruz. Yüzyıllardır değişmeyen üzümü sıkma methodlarını bulanlarda Mısırlılardır.

Milattan yaklaşık yirmi asır önce Tutankamon zamanında şarap fıçılanması biliniyordu; her fıçının üzerinde içindeki şarabın yetiştirildiği bölge, yapım yılı, kimin tarafından yapıldığı, sahibinin kim olduğu, kimin mahseninde saklandığı, yani şaraba ait bütün bilgiler yer alır, bir bakıma şarap markalanırdı. Firavun ve yüksek sınıf bu etiketlemeyle Mısır'da hangi şarap iyidir, hangisi tercih edilmelidir anlarlardı. Örneğin Nil deltasından gelen şaraplar elbette yeğlenirdi ama Memphis şarapları da pek sevilen şaraplardı. Mısır'da şarap firavun ve yüksek sınıfa ait bir içkiydi, halk bira içerdi.

Nil Deltası'dan kalkan büyük kervanlar ve hızlı gemilerle bütün Akdeniz merkezlerine ilk şarap ticaretini de başlatan Mısır'lılardır.

6

Yunanlılar için şarap uygarlığı dil pelesengiydi, üzümü ve şarabı göklere çıkartırlardı.

Halk üzümle ilgili bütün bilgileri bir sanat haline getirmiş, Dionysos miti içinde yoğrulmuştu. Dionysos'un doğumu olağanüstüdür. İlk altı ay annesinin karnında, son üç ay babasının kasıklarında yatar. Bu biraz garip doğum Dionysos'un yarı tanrı sayılmasına neden olur.

Zeus'un yarı tanrı oğlu Dionysos diğer ölümsüzler ile birlikte Olympos dağında yaşamazdı. Bu nedenle Homeros metinlerinde Dionysos yer almaz. Ancak Dionysos'un yarı tanrı özelliği onun halk tarafından çok sevilmesi sonucunu doğurmuştu, halk onu kendilerine yakın hissederdi. Halkın onunla ilgili bayramlara katılması ve coşkusunun nedeni bu şekilde açıklanabilir.

Dionysos erişkin yaşa gelince çılgınca bir serserilik sonusu Anadolu'ya ve Orta Doğu'ya sürüklenir, bu topraklarda gizemli dinlerle haşır neşir olur. Kafkaslar'da bir süre yaşadıktan sonra Hindistan'da Ganj nehri kıyılarında bir yolculuğa çıkar ve buradan panterlerin çektiği bir arabaya binip üzüm kültürünü yaymak üzere Antik dünyaya gelir. Bu uzun yolculuk Yunan kıyılarına çıkışıyla noktalanır.

Dionysos elinde her daim yeşil kalan sarmaşıkla kaplı asası, başında asma yaprakları, çam kozalakları, sarmaşıklardan oluşan taci ile resmedilir. Önceleri bitki örtüsünün mevsimlere göre dönüşümünü, hasat toplama, ezme, sıkma olarak üzümün yaşamını simgeler. Tanrı daha sonra giderek üzümün ölümü ve şarabın doğumu haline gelir.

Antik Yunan'da akşam yemeği genellikle gün batımından sonra başlar ve iki bölümden oluşurdu; yemek denilen bölümde yemek yenirdi, ama ardından gelen symposion bölümünde tas tas şarap içilir, bütün sohbet ve gösteriler, çeşitli eğlenceler bu bölümde yer alırdı. Şaraba su katılırdı, su katılmadan içilen şarabın taşkınlıklara neden olacağı sanılırdı. O dönemde şarap tahta fıçılarda, keçi derisinden yapılmış tulumlarda ya da toprak anforalarda saklanırdı. Hava almasını engellemek için ağzı yağlı bezle kaplanırdı.

MÖ 4. yy'da yaşayan filozof bilim adamı Theophrastus üzüm çeşitleri, iklim ve toprak kalitesi arasındaki ilişkiye dikkat çekmişti. Antik Yunan şarabın kokusunu ve tadını geliştirmek için çeşitli baharatlar, bal, çam sakızı ve başka tat- koku sağlayıcı maddeler kullanmıştı. Bu zamanın Bordeaux'u olan Chios şarabı Mısır'dan, Rusya'ya çok geniş bir alana ihraç ediliyordu.

7

Şarap Antik Yunan'dan ticaret yolu ile Sicilya ve Güney İtalya'ya ulaşmıştır. Mitsel niteliği ve mistik bir içki oluşu nedeniyle otuz yaş altı gençlerin ve kadınların şarap içmeleri Roma'da ilk zamanlarda yasaktı. O kadar ki şarap mahsenlerinin anahtarına dokunanlar bile cezalandırılırdı. Kadınlara konulan
bu yasak hıristiyanlık inancına geçildiğinde daha katılaraşak devam etti.

Roma'da şarap yemekte içilmezdi; şarap içmek bir törendi ve yemek sonrası comissatio denen zaman dilimide ya da gece boyunca içilirdi. Töreni yöneten "hoca,eğitmen" içilecek şarap miktarını ve bunun konukalar arasında nasıl pay edileceğini belirlerdi. Şarap amforalardan iki kulplu testilere aktarılır, testilerden kupalara dökülürdü. Kupa yerine keyif ehli Neron'un icadı olan cam bardak da kullanılırdı. Cam bardak önceden kaynamış suda çalkalandıktan sonra kullanılırdı. Buna karşın şarabın üstüne sıcak su eklemek daha hidjenik bulunurdu.

Sadece zengin Romalılar evlerinde şarap depolayabilirdi. Halkın kalanı şarap tacirlerine başvurmak ya da şarap tavernalarına ( vinariae) gitmek zorundaydı. Seçkin yurtaşlar asla vinariae'lere ayak basmazdı. Aynı uygulamaya Antik Yunan'da da görürüz.

Romalılar MÖ 600'de üzüm yetiştiriciliği ile yakından ilgilenmeye başlamışlardır. İtalyan şarabı kısa sürede Yunanistan dahil tüm Roma İmparatorluğu kaplar. Aynı dönemde Anadolu'da eski bir Yunan kolonisi olan Foça'dan göçenler Kelt ülkesi Galya'da ilk üzümü yetiştirirler. Üzüm yetiştirilen bölgelerde üzüm çekirdeği de besleyici tohumlar arasında sayılıyordu. Dönemin şarap ticareti merkezi Pompei'di.

Roma istilasındaki Galya ülkesinde önceleri daha çok bira tüketilirken zaman içinde şarap tüketimi artmş buna bağlı olarak büyük testi, masa testisi, taorak sürahi, toprak kupa, madeni kupa, kepçe, kevgir gibi alet edevatlar gelişmiştir.

MÖ. 125 öncesinde Romalılar Rodos-Provence koridorunu alırlar ve İspanya'ya özellikle Narbonne ticaret merkezi üzerinden ticarete başlarlar. Narbonne zaman içinde önemli bir şarap üretim noktası olur. O derece büyür ki italyan şarapları için hızla büyük tehdit oluşturur ve İtalyan şaraplarının ihracatının çökmesine neden olur.

Üzüm bağları giderek buğday tarlalarının yerini alması ekmek sıkıntısını başlatır. MS 90'lı yıllarda Roma İmparatorluğu çok zorlanır. İmparator Domitianus 92 yılında üzüm bağlarının sökülmesini emreder. Bu emir ancak 250'li yıllarda İmparator Marcus Probus tarafından kaldırılır. Probus en kısa sürede yokolmuş bağcılığı geliştirmek yanında Almanya ve Avusturya'da da bağcılık ve şarap üretimini başlatır. Bu dönemde Terier ve Bordeaux önemli ihracat merkezleri haline gelmiş, kendi lojistik ve finansal terminolojilerini kullanmaya başlamışlardır. Aynı dönemde Marsilya, Endülüs ve diğer İspanyol şarapları Roma'da revaşta değildir.

Arapların 700'lü yıllardan 1400'ün sonlarına kadar İspanyol toprakları üstündeki hakimiyeti şarap üretimini kısıtlamıştır.

Roma İmparatoru Konstantinus 313 yılında Milano fermanı ile Hıristiyanlığın özgürce uygulanabileceğini duyurur. Ökaristi ( Katolik ibadetinde İsa'nın eti ve kanını temsil ettiğine inanılan şarap ve ekmek dağıtımı ) temelinde biçimlenen Hıristiyan uygarlığı giderek şarap uygarlığı ile iç içe geçer. Batı Roma imparatorluğu'nun son dönemlerinde Wachau, Mosel vadisi, Rheingau, Pfalz, Burgundy, Bordeaux, Rhone vadisi ve Rioja önemli şarap merkezleridir.

Batı Roma imparatorluğu'nun 476'da çökmüştür. Kıyı şehirleri Cenova ve Venedik 13-14 yy da şarap ticaretinin merkezidir. Bu dönemde Floransa bölgesindeki ve bugün bilinen Antinoris ve Frescobaldis gibi bazı şarap üreticisi aileler isim yapmaya başlamışlardır.

8

Yeni Dünya'nın keşfi ...

İspanya uygruğuna geçen Kristof Kolomb'un Amerika kıtasını 12 Ekim 1492'de keşfinin ardından yurtaşı Cortez 1518 yılında Meksika'yı fethiyle İspanyol misyonerler Hıristiyanlığı yaymak için ülkeye gelirler ve amaçlarını gerçekleştirebilmek için şarap üretmeye başlarlar.

1767'de Meksika'dan sürülen ispanyol misyonerler Aşağı Kaliforniya'ya göçerler. Papaz Junipero Sera 1769'da "Üzüm Misyonu" nu kurar. Kalifornia şarap endüstrisi 19. yy sonlarına kadar bu misyonun İspanyol asıllı asma çubuklarını kullanacaktır. Kaliforniya'da ispanyol asıllı asmaların kullanımı phylloxera hastalığının gelişine kadar sürer. Hastalık Kaliforniya ve Avrupa bağcılığını çökertmiştir. Hastalık 1868'de ancak teşhis edilebilmiştir. Bağlar Fransa'da kullanılan ilaçla, karbon sülfüt çözeltisi ile kurtarılır ve ardından yerli asmalara yaprak bitine dayanıklı aşı uygulanır.

Amerika'da ilk içki yasağı derneği 1789'da kurulur. Bu tip derneklerin sayıları yarım asırda 8000'i aşar ve o derece güçnenirler ki, bu derneklerden birinin kurucusu dünyanın en zengin adamı John D. Rockefeller'ın Amerikan Kongresine yaptığı baskılar sonucu 18 Aralık 1917'de sarhoşluk verici içkilerin üretimi, şatışı, nakliyesi, ihracatı ve ithalatı yasaklanır. Üç eyalaet dışında 43 eyalat yasayı kabul eder. Ayin için gerekli şarabı üreten manastırlar dışında Amerika'da şarap üretimi yasaklanır. Ama bu yasak Amerika'da başka bir dönemin açılmasına neden olacaktır. Akın halinde gansterler; bottleleggers, yani içki kaçakçıları, sperakeasies yani yeraltı barları ve Rum Rov yani ünlü Sokak Romu dönemi başlar.

Kamuoyunun karşı çıkışıyla 5 Aralık 1933 günü anayasa değişikliği onaylanır ve içki yasağı kalkar. Sonuç ne olursa olsun bu dönem Amerikan şarapçılığı üzerinde nicel ve nitel ağır sonuçlar doğurmuştur. Bu dramatik deney şarapçılık mesleğini kendini toparlamaya iter. Napa vadisi'ni kapsayan Kaliforniya üzümcüleri Fransa deneyiminden esinlenerek markalama usulunün benimserler ve 1936 yılında Amerikan şaraplarını kalite normları haline getirirler. O günden beri Amerikan şarapçılığı yükselme eğilimine girmiş ve Avrupa ürünlerini zorlayabildiği zirvelere ulaşmıştır.

9

Türklerin Şarap Tarihi

Elimdeki yabancı kaynaklarda maalesef Türklerin şarabın öncüsü olduğuna dair hiçbir bilgiye rastlanmamakta. Kafkaslardan veya İran'da Perslerden Mezopotamya'ya indiği ki, bu da Sümerliler oluyor, Sümerlerden ise Mısırlılara geçtiği genel anlatımlar. Ancak Rıza Bostancı'nın "Şarap Hakkında Herşey" kitabında şu anlatım yer almakta :

.............Tarihin babası Heradot'a göre ise Babil' e inen Türkler, kurak ve çorak arazide bir süre tutunduktan sonra burada zeytinlikler, incirlikler be bağlar meydana getirmişlerdir. Türkler arasında şarabın yapılış tarihi bazı tarihçilerin söyledikleri gibi MÖ 3000 değil çok daha eskidir. Bazı Çin kaynaklarında Türkler şarabı Göktanrı'nın takdis ettiği mukaddes bir madde olarak tanımlarlardı. Mısır'da bulunan ve MÖ 3500 senelerine ait olan birçok kabartmada eski Mısırlıların bağcılıkla uğraştıkları ve mısır'a asma ziraati Orta Asya'dan gelmiş olan Türklerin getirdikleri anlaşılmaktadır. ........

Evet görüldüğü gibi Mısırlılara ve dolayısı ile dünyanın geri kalanına şarabı ya biz, ya da Sümerliler öğretti......yorumu veya hangisine inanacanız size kalmış. Belki Avrupa Türklere doğruları yazmayarak yine bir komplo kurmuştur.!?.:-) Ben Heradot okumadım, ama daha kendi tarihini iyi inceleyemeyen bizlerin, ne ara Mısır'daki Türkleri işaret eden kabartmaları veya Çin'dek
i kaynakları Çince öğrenip incelediğini de anlayamadım. ( Türkiye'deki hiçbir şarapçının da böyle bir bilinçli araştırma yaptığını zannetmiyorum. Bu para, zaman ve uzmanlık demek.) .........

10

Avrupalı yazarlar Kafkasya'dan Mezapotamya'ya inen şarap bilgisinin MÖ 3000-2500 arasında Mısır'a geçtiğini söylüyorlar. Kafkasya'dan Anadolu'ya inen Hitilerin tespit edilen varoluş tarihleri ise MÖ 2000. Dolayısı ile Kafkaslardan Mezopotamya'ya şarap kültürünü geçirenler Hititler olamaz. Ama yine bir Türk kaynak diyor ki ( İçki Teknolojileri - Prof Dr. Ahmet Akteş - Araş Gör. Bahattin Özdemir ) : ........Şarap Hititlerde para eden değerli bir mal olmuş ve herkes tarafından beğenilerek içilmiştir. Herkes tarafından içilmek istenmesi şarabın hitit sınrlarını aşarak dünyaya yayılmasını sağlamıştır . Hitit şaraplarının ticareti ile uğraşan Finikeliler tarafından adalara ve Yunanistan'a taşınmıştır. Asurlu tacirler ise şarabı Mezopotamya'ya götürmüşler ve kendileri de bağcılık ve şarapçılığı geliştirmişlerdir. ........

MÖ 2000 - 600 yılları arasında varlıklarını sürdüren Hititleri Asurlular yıkmıştır. Kısacası MÖ 3000'lerde Mısırların içtiği şarabı, MÖ 2000'lerde varolan Hitit ve Asurlular'ın Mısır'lılara nasıl öğretmiş ve dünyaya yaymış olduklarını ben anlayamıyorum.

Efendim böylece yukarıda yazılı olan bilgiler " Türklerin Şarap Tarihi Bilinmezi" olarak kayıtlarımıza geçmiş oldu. :-)

Dehayı Ödünç Almak

2009-04-06T10:30:00.000+03:00

Geçmişten günümüze deha olarak adlandırılan insanların hayatlarını farklı vesileler ile okur, izler, dinler öğreniriz. Onları "deha" kategorisine sokan şeyin yüksek IQ'leri mı, şans mı, çalışkanlık mı, doğuştan gelen bir gen mi farklılığımı olduğunu kendi kendimize sorarız ve hayıflanırız, neden onlarda olan şey ben de yok diye. Oysa ki, belki her birimizde de vardır o farklılık, sadece kendimizi yeterince keşfedememişizdir, tanıyamamışızdır.

Dr. Win Wenger "Dehayı Ödünç Almak" adlı kitabında ilkel topluluklarda şaman kabilelerinin ava hazırlarken avlanacak hayvanın yaptıklarına işaret eder. Dansın en hareketli noktasında, kabile reisi bir geyik ya da ayının içi boşaltılmış kafasını takarak avın ruhuna "dönüşür". Wenger bu örnekten hareketle kitabında bir alıştırmaya yer verir. Bu alıştırmada, okuyucudan bilincini ve ruhunu taşımak istediği dahinin "kafasını takarak" kendisine hayal gücünü benzer bir biçimde çalıştırmasını ister.

Niteliklerini edinmeyi en çok arzu ettiğiniz, hayatını okuduğunuz, bildiğiniz dahilerden birini seçin: mesala Mimar Sinan'ı. Mimar Sinan'in yaptığı bir caminin tam önünde oturduğunuzu gözünüzde canlandırarak, hayal gücünüzü harekete geçirmeye başlayın. Gözlerinizi kapatın ve mümkün olduğunca zengin bir anlatımla, bir dinleyiciye veya bir kayıt cihazına camii ve etrafını tarif edin. Cami ve çevresinin varlığını iyice hissetmek için yavaş yavaş 360 derecelik bir dönüş yaparak gördüğünüz herşeyi anlatın. Etrafınızdaki eşsiz güzelliklere, mimari dehasına yoğunlaşın. Ardından bahçeyi ince duyusal ayrıntılarla ve şimdiki zamanda anlatın. Etraftaki seslerden, kokulardan, parmaklarınızla mermerlere dokunduğunuzda yaşadığını hislerden bahsedin. Üç-beş dakika kadar anlatımınızı kesmeyin. Kendinizi hayal gücünüzün akışına bırakın, eğer camii ve çvresinin görüntüsü başka birşeye dönüşecek olursa keyfinizi bozmayın, devam edin. Aklınız bilinçdışı başka ortamlara yöneliyorsa onu özgür bırakın.

Sonrasında Mimar Sinan'nın yanınıza geldiğini hayal edin.

Onu, tüm duyularınızı kullanarak zengin bir dille tarif etmeye çalışın.

Siz onu anlatırken, büyük mimarın sıcak ve içten varlığını size hissettirdiğini düşünün. Onun bu içten yaklaşım bırakın sizi mutlu etsin.

Artık Mimar Sinan ile nörolojik temas sağladığınıza göre, bir de içeriden bakma vakdi gelmiş demektir. Dahinizi içeriden keşfetmenin nasıl bir duygu olduğunu anlamak üzeresiniz.

Mimar Sinan'ın bedeninin hayalini, sırtı size dönük biçimde kolunuzu uzatsanız dokunabileceğiniz bir uzaklığa getirin. Şimdi yavaşça sokulun ve onun varliğina karışın. Bunu yapmanın iki yolu vardır. Ya içeriden "yüzersiniz", ya da başı kulaklarından tutup kaldırdıktan sonra bir kask gibi kendi kafanıza takar ve sonra da bedenin geri kalan bölümünü lastik giysi gibi üstünüze geçirirsiniz.

Kendinizi Mimar Sinan'ın bedenine iyice yerleştirin. Gözlerinizi göslerine denk getirin ki onun gibi etrafa bakabilesiniz. Kulaklarınızı denk getirin ki, onun gibi duyabilesiniz. Ve aynı işlemini bedenini bütün bölümleri için uygulayın.

Şimdi, tüm zamanların en usta mimarlarından birinin gözleriyle camiiye bakın. Bazı şeylerin artık size farklı göründüğünü fark edeceksiniz. Mimar Sinan'ın perspektifinden bakarak bu farklılıkları anlatın.

En az üç, en çok beş dakika anlatmaya devam edin.

Sonra, Mimar Sinan kimliğinizi koruyarak, defterinizin başına geçin. Sinan'ın aklını kullanarak gördüğünüz, işittiğiniz, tattığınız, dokunduğunuz, kokladığınız herşeyi duyusal ayrıntıları ile tarif edin. Mimar Sinan'ın ne gibi el, kol hareketleri var? Hali, tavrı nasıl? Güçlerinin zirvesinde iken Mimar Sinan tasarımlarını nasıl yapıyor? Bedeninin her bölümü bu süreçte size neler hissettiriyor? Bedensel duyulara özellikle dikkat edin ve bu çalışmaya en az beş dakika devam edin.

Şimdi Mimar Sinan'nın o muhteşem kubbelerinin tasarımlarını yaptığı anı yaşayın. O anı ve o anın parçası olan algı ve anlayışları yazın. "Şimdi tasarladım" anının tarifini şimdiki zamanda yazıya dökün. Bu aşamaya en çok beş dakika devam edin.

Deha keşfi alıştırmanızı bitirmeye hazır olduğunuzda kocaman bir boy aynasının karşısına geçtiğinizi hayal edin. Karşınızda dikilen Mimar Sinan yansımasının aynadan size baktığını düşünün. Şimdi aynayı buharlaştırın. Ayna yok oldu gitti ama Mimar Sinan hala size bakıyor. Siz ve Mimar Sinan artık bir değil, ayrı bedenlersiniz.

Mimar Sinan'a aklının ve bedenini sizinle paylaştığı için teşekkür edin ve onun da sizin teşekkürünüze karşılık verdiğini hayal edin. Siz ayrılmadan önce Mimar Sinan'ın size birkaç çift sözü var: Bu deneyim hakkındaki görüşlerini sizinle paylaşacak, onu can kulağıyla dinleyin. Onun neler dediğinizi defterinize yazın ve kayıt cihazına söyleyin.

Dahi keşif alışmasından sonra hiç vakit kaybetmeden kendinizi sorguya çekin. Yaşadığınız herşeyi, bilhassa dahinizin gözlerinden camii ve çevresine baktığınızda fark ettiğiniz değişimleri defterinize kaydedin.

Bu alıştırmayı diğer beğendiğiniz dahilerle de uygulayarak belli bir soruyu yanıtlamakta, belli bir sorunun içyüzünü kavramakta kullanabilirsiniz. Dr. Wenger, bu alıştırmanın müzikal ve diğer performans alanlarındaki ilerlemeyi çarpıcı bir şekilde hızlandırmak için kullanılabileceğini kanıtlamıştır. Bu alıştırmayı sadece dehalarla değil, çok daha spesifik pek çok konuya yanıt bulmak için devreye sokabilirsiniz.

Dr. Win Wenger'in "Dehayı Ödünç Almak" kitabındaki alıştırmalarının kullanım yolları hakkında daha fazla bilgi almak için www.winwenger.com adresindeki web sitesine gidebilirsiniz.

Pragca İnfaz

2009-04-05T00:49:00.000+03:00

Dünya tarihine baktığımızda öldürmek fiili için birçok yolun kullanıldığını görürüz; silahla vurmak, bıçaklamak, kafasını kesmek, asmak, yakmak, vs. Ama bir yol var ki, bu tümüyle Prag şehri ile adeta özdeşleşmiştir. Prag'da eğer canınıza kasdı olan birilerinin varlığından şüpheleniyorsanız özellikle sakın cam kenarlarında dolaşmayın !

Prag'da camdan aşağı atılarak infazın bir tarz olarak kullanılmaya başlanması 15. yüzyıla kadar iner. İlk vukuat 1419 Temmuz'unun bir pazar sabahı coşkulu vaiz Jan Zelivsky konuşmasını takip eden süreçte gerçekleşir. Reformist dinsel lider Jan Hus'un Katolik Kilisesi tarafından sapkınlıkla suçlanarak yakılmasının ardından onun düşüncelerine olan halkın ilgisi kat kat artar. Jan Hus'u takip edenlere "Hussite" denir ve Hussite Kiliseleri Jan Hus'un ölümü sonrasında Katolik papazlarca zapdedilir, sözde "saflaştırılır". Bu istilayı protesto edenler ise hapise atılır. Vaiz Jan Zelivsky çoşkulu sabah konuşmasından sonra hapise atılan protestocuların salınması talep etmek üzere şehir meclis binasına gider. Onun toplantı salonuna girmesiyle arkasından gelen Hussiteler ele geçirdikleri vali ve adamlarını camdan aşağı atarak öldürürler.

İkinci büyük olay ise 1483 Ekim'inde yaşanır. Hussitelerin kulağına Katoliklerin en önemli liderlerini öldürmeyi planladıkları haberi gelir. Bunun üzerine Hussiteler "yeni" yapılan şehir meclis binasına girerek "yeni" vali ve adamlarını tekrar camdan aşağı atarak öldürürler.

Ancak camdan aşağı atarak infaz olaylarının en önemlisi ise 23 Mayıs 1618'de Kral Ferdinand'ın Katolik kilisesinin ayrımcılığını reddetmesi ile radikal protestan vaiz Vaclav Budova ve Kont Matthias Thurn saraya gelerek kralın en yakın iki adamı ve bir sekreteri camdan aşağı atmasıyla gerçekleşir. Ama bu sefer camdan atılanlar şanslıdır, yere yumuşak iniş yapıp ölmezler. Bunların dışında Fransiskan papazlarının, Otuz Yıl Savaşları boyunca pek çok insanın da camdan atılarak infaz edildiği bilinmektedir. ( 1618-48)

Camdan aşağı atarak infaz olaylarının en sonuncularından biri de 1948 yılının Şubat ayında komünistlerin yönetimi ele geçirmesinden sonra mevcut hükümetin dışişleri bakanı Jan Masaryk'nın Cerninsky Sarayı'nın camından aşağı atılması ile gerçekleşir.

Dünya Tarihinin En Kanlı İsyanı

2009-04-04T23:37:00.001+03:00

Ondokuzuncu yüzyılda meydana gelen en büyük savaşlar devletler arasında değil, devletler içinde gerçekleşti. Bunlardan birisi Amerikan İç Savaşıdır. 600 bin civarında insanın öldüğü bu savaşı hemen hemen bütün dünya üzerine çevrilen film, belgesel veya dizilerden bilir. Öte yandan Çin dışında pek bilinmeyen 1850-1864 yılları arası süren Taiping İsyanında 20-30 milyon civarı insanın öldüğü tahmin edilmektedir.

Taiping isyanının nedeni ne açlık, ne yoksulluktu. İsyanın mimarı Hung Hsui-Chuan kendisine yüksek hedefler koymuş ama 1828-43 yılları arasında girdiği dört devlet memuriyeti imtihanında da başarısız olmuş sıradan bir Çinliydi. Bürokrat olamayınca bir köyde öğretmenlik yapmak zorunda kaldı. Gittiği köyde Amerikalı Baptist bir misyoner ile tanıştı ve onun anlattıklarından etkilendi. Hıristiyanlık hakkında öğrendiklerini Konfüçyüs, Budizm, Çin kültürü ve vatanseverliği ile harmanladı. Kensini İsa'nın genç kardeşi olarak ilan etti. Bu amatör teolog ve asker şehirlerden ziyade kırsal kesimi kontrol edebilirse, toprağı eşit biçimde paylaştırabileceğini ve yeni yerleşim merkezleri kurabileceğini düşündü. Dolaştığı yerlerde halkı "Dünyadaki Barış Dolu Cennet Krallığı"na yönlendirmeye başladı. Çince'de "barış" taiping demektir ve Hung'un isyanına bu isimle anılmıştır.

Hung'un hareketi hızla güney ve orta Çin'in özellikle kırsal kesiminde yayıldı. Kasaba kasaba, şehir şehir dolaşan Hung'un askerlerinin sayısı kısa sürede bir milyonu geçti. İsyankarlar o dönemde başta olan Qing Hanedanına karşı ufak tefek zaferler bile kazandı. Bu süreçte Qing Hanedanı askerlerine İngiliz ve Fransızlar da destek verdi. 1 Haziran 1864'de savaş ile geçen on dört yılın sonunda, Hung büyük bir yenilgiye uğradı ve aynı gün intihar etti. Ancak Taiping hareketi Hung'un ölümünden sonra Çinli entellektüel ve muhaliflerden destek görmeye başladı. Hung'un ortaya koyduğu örnekten çok etkilenen milliyetçi Dr. Sun Yatsen yaklaşık yarım yüzyıl sonra Çin İmparatorunu tahttan indirmeyi başardı. Milliyetçi cumhuriyeti fesheden komünistler bile Hung'un başlattığı akımdan etkilenmiştir.

29 Mart 2009 Yerel Seçiminin Ardından

2009-04-02T10:33:00.001+03:00

Her ne hikmetse ben siyaset içerikli yazılarımı bilinçli veya bilinçsiz hep biraz geciktiriyorum. Geç olsun, güç olmasın diyerek başlayayım yazıma.

Bu seçimlerin benim açımdan en büyük zaferi, bugüne kadar 'bazı' nedenlerden dolayı hiç oy vermemiş olan İlhan'nın vatandaşlık görevini yerine getirmesini sağlayabilmemdi herhalde. Yaprak'ı da alarak gittiğimiz Şehit Kubilay İlkokulu'nda zarflarımızı seçim sandıklarına atarken "haydi Kılıçdaroğlu, aklımız, gönlümüz seninle" diyorduk içimizden. Peki sonuç ne oldu? Elbet sonuç tam istediğimiz gibi gerçekleşmedi. Ancak muhalefet partileri AKP'nin adaylarına karşı nitelikli, sakin alternatifler çıkartabilirlerse bundan sonraki seçimleri kazanabileceklerini gördüler. Sonuç, bütün muhalefet partilerine motivasyon ve inanç kaynağı, AKP'nin iktidarını istemeyen yılmış halk için de ufuktaki umut dolu parlak ışık oldu.

Yazımın devamını "ben AKP ve CHP parti yönetimleri yerinde olsam bu seçim sonuçlarından ne çıkartırdım? sorusuna cevap arayarak getireceğim.

"Ben AKP yönetimi olsam bu seçim sonuçlarından;
1. Artık engellenemez yıpranma sürecine girmiş olduğum,
2. Adaylarımı yeterince iyi tespit edemediğim,
3. Vatandaşı azarlayan, tehdit eden tarzdaki konuşmalarımın fena teptiği,
4. Vatandaşlarımdan uzaklaştığımı ve tüm Türkiye'nin AKP etrafında döndüğünü zannederek büyük hata yaptığım,
5. Bu kafa ile gidersem bir sonraki seçimlerde fena çuvallayacağım,
6. Ekonomik kriz için alacağım tedbir paketinde ve IMF ile olacak antlaşmada çok dikkatli olmam gerektiği,
7. Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da daha yaratıcı ve inandırıcı bir kimlik politikası hayata geçirmem gerektiği,
8. Geçmiş seçimleri bana kazandıranın icraat değil, "mağdur, haksızlığa uğrayan AKP" imajı olduğu,
9. Büyük şehirlerdeki anti AKP dalgasının bütün Anadolu'yu da çok rahat kavrayabileceği,
10. Parti içine nitelikli insangücü bulmakta bundan sonra çok daha fazla zorlanacağım,
11. Bu seçimlerde kadın ve gençlik kollarının iyi çalışmadığı,
12. Kömür dağıtmak, buzdolabı vermek, eve tuvalet yaptırmak gibi "sosyal yardımların" dipsiz bir kutu olduğunu, yolsullaştırdığım ve dolaylı olarak tembelleştirdiğim halkın bir sonraki seçimlerde verdiğim sadakalara da burun kıvıracağı mesajlarını çıkartırdım.

"Ben CHP yönetimi olsam bu seçim sonuçlarından;
1. Genel Başkanı değiştirme konusunda artık halkın taleplerini dinlemem gerektiğini yoksa şu an sağladığım kısmi desteği kaybedebileceğim,
2. Özellikle İstanbul ve batı illerinde sağlanan yükselişin devamını getirebilmek için derhal bütün Anadolu'daki kadın ve gençlik kollarını örgütlemem, partiye daha çok kadın ve gencin üye olmasını sağlamam gerektiği,
3. Parti lider adaylığına genç, partiye dinamizm ve tarz katacak yeni isimler yaratmam gerektiği,
4. Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki sıfırlanmış oylarımın neden bu hale geldiğini araştırıp, bölgelerdeki CHP örgütlenmesinin canlandırılabilmesi için ekipler kurarak bölgeye çalışmaya göndermem gerektiği,
5. Parti üyelerinin genel merkez, il, ilçe ofislerinden çıkarak halkın arasına karışması, söyleşmesi, dertleşmesi, partiye yeni üyeler kazandırılması gerektiği,
6. AKP'ye karşı laf ebeliği yapmayı, polemiğe girmeyi bırakmak zorunluluğu,
7. Oluşturduğum yeni, dinamik politikaların halka ulaşabilmesi için bütün kanalları (öncelikli olarak internet)kullanacağım,
7. AKP'nin yolsuzluk dosyalarının kesinlikle peşimi bırakmayacağım,
8. Sadaka kültürünü halkın beyinlerine kazımaya çalışan AKP'ye karşı anti propagandaya devam edeceğim ve takipçi olacağım,
9. Yoksul halkın ihtiyaçlarını giderecek parti içi istikrarlı sosyal destek programları yaratacağım (ör. kadınların dikiş, nakış, örgü gibi üretimlerinin satılarak gelirin ürün sahiplerine aktarılması)
10. 21. yüzyılda "sosyal demokrasi nedir, ne değildir?" sorusuna üreteceğim politika, çözümlerle cevap vermem, sosyal demokrasiyi halka anlatmakta zorunlu olduğum mesajını çıkartırdım.

Sintra Pena Sarayı

2009-03-29T01:07:00.001+02:00

Sintra trenle Lizbon'a kırk dakika uzaklıkta yamaçta kurulmuş çok sevimili bir Portekiz kasabası. Yemyeşil doğası ve kıyıya kıyasla serin olan havası ile çok sıcak geçen yaz aylarında Lizbon'luların uğrak yerlerinden biri. Benim Sintra'ya gitme ana nedenim ise kasabanın en yüksek tepesinde kurulmuş Pena Sarayı'nı gezebilmek idi. Saray Fas, gotik ve Manuelin tarzlarının kombinasyonu Portekiz mimarisi romantik döneminin en tipik örneklerinden biri olarak kabul ediliyor. Ayrıca orta avrupa Schinkel saraylarınlarının ruhunu taşıdığı da vurgulanıyor. 1839'da kraliyet ailesinin yazlık sarayı olarak inşa edilen Pena, uzaktan çekilmiş fotoğrafından da anlaşılabileceği gibi kelimenin tam anlamıyla masallardan fırlamış hissini uyandırıyor insanda.

Yaratıcılığın Sırrı

2009-03-28T01:10:00.000+02:00

İnsan Kaynakları mesleğine girdiğimden beri özellikle satış, pazarlama, üretim, ar-ge, iş geliştirme gibi bölümlerde en çok aranan niteliklerden biri "yaratıcılık"tır. Yaratıcılık deyince herkesin aklına bilim adamları, mimarlar, tasarımcılar, sanatçılar gelir ilk başta. Onlar işleri gereği olmayanı bulmak, tasarlamak gibi bir misyon yüklenmişlerdir hayatta. Sanki onların beyinleri diğerlerine göre daha özgürmüş gibi gelir büyük çoğunluğa. Oysaki hepimizin beyinlerinde aynı yaratıcılık potansiyeli mevcuttur. Yaratıcılık niteliğini kullanmak isteyenler için tek yapılması gereken şey hayata baktığımız pencereyi biraz genişletmek, farklılaştırmak, eğitmektir.

Yaratıcılık niteliğinin kullanılabilmesi için bireyin algılarının gelişmesi, özgürleşmesinin yanında elbetteki bilgi düzeyinin de artması çok önemlidir. Herkesin bildiği "dehanın yüzde doksandokuzu çalışmak, gerisi yaratıcılık ile olur" sözü boşuna sarfedilmemiştir. Ama benim bu yazımın amacı size "şöyle kitap okuyun, böyle kitap seçin" gibi tavsiyelerde bulunmak değil. Ben yaratıcılığın başlangıç noktası düşünmekten hareketle okuyucudaki yaratıcılık kıvılcımını ateşlemeye çalışacağım.

Düşünmek süreci içinde insanın kafasından birbiri ile ilgili, ilgisiz bir sürü kişi, nesne, durum geçer. İşte yaratıcılık bu hızlı düşünce akışı içinde birbiri ile hiç ilgisi yokmuş gibi görünen girdiler arasında beklenmedik ilişkiler görmek, alışılmadık bağlantılar kurabilmekte yatar. İşte size birbiri ile alakasız gibi görünen kişi, durum, nesneler ile beklenmedik, alışılmadık bağlantılar kurmak üzerine ufak bir egzersiz. Bu egzersiz için tek yapmanız gerek bir kağıt ve kalem almak. Aşağıda okuyacağınız ikili kümelerin her biri için üçer tane bağlantı kurun. Bu egzersizin "doğru" veya "yanlış" cevabı yok. Burada tümüyle kendi birikiminiz, algınız ve tabii ki yaratıcılığınız ile berabersiniz.

1. Einstein'ın saç modeli ve işiniz
2. Isaac Newton ve meyve
3. Işık hızı ve en sevdiğiniz kuzeniniz
4. Marlyn Monroe ve aya yolculuk
5. Çin seddi ve makarna

Düşünmek bağlantı kurmaktır. Yukarıdaki tür egzersizler, daha düzgün tanımlaması ile çağrışım oyunları, yaratıcılığı uyandırır ve aklı özgürleştirir. Rastlantısal görünen bağlantılar kurmak, sonsuz tematik aratırma kanalları açar ve kişiyi koşullu düşüncenin kısıtlayıcılığından kurtarır. Bu yapmış olduğunuz ve kendi başınıza da farklı ikililer oluşturarak devamını getirebileceğiniz basit egzersiz sizi hem eğlendirecek, hem de beyninizdeki blokajları yenmenizde size yardımcı olacaktır.

Örneğin ben ikinci madde "Isaac Newton ve meyve" için şunları yazmışım :

1. Isaac Newton meyvelerin renklerini, tatlarını, kokularını sayılar ile sembolize eder ve meyvelerin matematiksel karşılığından yola çıkarak, doğayı formulize ederdi. Meyveler onun en büyük esin kaynağıydı.
2. Isaac Newton küçükken çürük bir elma yemişti. Bu elmanın tadını hiç unutmadı. Geçerliliğini yitirmiş teoriler, köhneleşmiş düşünceler ona hep bu yediği çürük elmayı hatırlattı.
3. Isaac Newton kuzeni James'den nefret ederdi. Hayatında ilk defa karpuzu gördüğünde ilk aklına gelen şey "aman tanrım ne büyük şey, bu koca meyveyi havaya ne kadar bir kuvvetle fırlatırsam acaba aptal kuzemin James'in kafasına düşecek kadar ivmelenebilir?" oldu ve bu karpuz vakasından sonra F=ma formulunu buldu.

Dünya Tarihine Yön Veren 50 Bilim İnsanı ve Kaşif

2009-03-26T01:08:00.001+02:00

Micheal H. Hart'ın "En Etkin 100" kitabına göre dünya tarihine yön veren 50 bilim insanı ve kaşifin bir cümle yaptıklarını paylaşmak istedim.

1. Isaac Newton (1642-1727) : Mekanik (F=ma), matematik (integral, binom teoremi), optik, termodinamik, akustik, astronomi alanlarında çığır açmıştır.

2. Ts' Ai Lun (yaklaşık MS 105): Çinli kaşif kağıdı bulmuştur.

3. Johann Gutenberg( 1400-1468) : Matbaanın mucididir.

4. Kristof Kolomb ( 1451-1506): Amerika kıtasını keşfetmiştir.

5. Albert Einstein (1879-1955): Görelilik - yerçekimi kanunu, fotoelektrik etki kuramları ile tanınır.

6. Louis Pasteur (1822-1895): Hastalıkların mikroplardan kaynaklandığı kuramı ve koruyucu aşı geliştimesi ile tanınmıştır.

7. Galileo Galilei (1564-1642) : Mekanik konusundaki önemli çalışmalarından çok onu astromoni dalındaki saptamaları ile tanıyoruz. Teleskopu geliştirerek Copernikus'un ileri sürdüğü gezegenlerin güneş etrafında döndüğü teorisini kanıtlamıştır.

8. Aristoteles ( MÖ 384-322) : Formel mantık ve felsefe üzerine çalışmaları yanında astronomi, zooloji, embriyoloji, coğraya, jeoloji, fizik, anatomi, fizyoloji, ekonomi, psikoloji, retorik, siyaset, tanrıbilim üzerine çalışmıştır.

9. Euclid (MÖ 300): Düzlem ve somut geometri konularını incelemekle birlikte "Elementler" kitabı ile cebir ve sayı teoremlerini geliştirmiştir.

10. Charles Darwin ( 1809-1882) : Doğal şeçme yoluyla evrimleşme kuramının kurucusudur.

11. Nicolaus Copernikus ( 1473-1543): "Gök Cisimlerinin Hareketi Üzerine" adlı kitabında ilk defa dünyanınk endi etrafında, ayın dünyanın etrafında ve diğer bütün gezegenlerle beraber dünyanın güneşin etrafında döndüğünü yazdı.

12. Antoine Laurent Lavosier (1743-1794) : Kimya kuramını formule ederek kimya bilimini doğru yola yönlendirmiştir.

13. James Watt ( 1736-1819) : Buhar makinasını yapaarak Sanayi Devriminin kilit adamı olmuştur.

14. Micheal Faraday ( 1791-1867) : Kapalı bir devre içinde mıknatıs gezdirilmesi halinde mıknatıs hareket ettiği sürece devrede akım olduğunu keşfetmiştir. Bu etki "elektromanyetik endüksiyon"" olarak adlandırılır ve Faraday Kanunu olarak anılır. Ayrıca ilk elektrik motoronu yapmıştır.

15. James Clerk Maxwell ( 1831-1879) Elektrik ve manyetizmanın temel kanunlarını ifade eden dört denklemi ortaya koymuştur.

16. Karl Marx ( 1818-1883) : Bilimsel sosyalizmin kurucusudur.

17. Martin Luther ( 1483-1546): Teoloji dalında Roma Katolik Kilisesine meydan okuyarak Protestan Reform hareketini başlatmıştır.

18. Orville - Wilbur Wrigth Kardeşler ( 1867-1912) : İlk motorlu uçağı yapmışlardır.

19. Adam Smith ( 1723-1790) : Ekonomi teorisinin gelişimine özellikle "Ulusların Zenginliği" kitabı ile büyük katkıları olmuştur.

20. John Dalton( 1766-1844) : Atom hipotezi ile kmiya bilimlerindeki kaydedilen müthiş gelişmeleri imkanlı kılmıştır.

21. Thomas Edison ( 1847-1931) : Edison elektrikle aydınlatma sistemini icat eden kişi değildir, o geliştirdiği elektrik dağıtım sistemi ile elektrikle aydınlatmanın evlerde kullanılmaya elverişli hale getirmiştir.

22. William T.G. Morton (1819-1868): Ameliyatlarda anestezi kullanılmaya başlanmasında en fazla payı olan bilim insanıdır.

23. Guglielmo Marconi (1874-1937) : Radyonun mucididir.

24. Platon (MÖ 427-347) : Batı'nın siyasal felsefesinin, etik ve metafizik düşünce tarzının büyük kısmının başlangıç noktasıdır.

25. Alexander Graham Bell (1847-1922) : Telefonun mucididir.

26. Alexander Flemming ( 1881-1955) : Penisilinin kaşifidir.

27. John Locke ( 1632-1704) : Meşruti demokrasinin temel fikirlerini tutarlı bir biçimde toparlamıştır.

28. Werner Heisenberg (1901-1976) : Kuantum mekaniğinin yaratılmasında kilit roldedir.

29. Louıs Daguerre (1787-1851): Uygulanabilir fotoğrafçılık yöntemini geliştirmiştir.

30. Rene Descartes (1596-1650) : Analitik geometriyi anlatmış, evreni mekanik bir sistem olarak görmüş, herşeye şüphe ile yaklaşılması gerektiğini söylemiş ve epistomoloji(bilgibilime ) büyük önem vermiştir. "Düşünüyorum öyleyse varım" sözü ile varolduğunu, Tanrı'nın varolduğunu, dünyanın varolduğunu kendisinin tamin edecek şekilde kanıtlamıştır.

31. William Harvey (1578-1657) Kandolaşımı ve kalbin işlevini keşfetmiştir.

32. Ernest Rutherford (1871-1937) : Deneysel fizik dalında 20. yüzyılda yetişen en büyük bilim adamı kabul edilir. Radyoaktivite hakkında bilinenlerin merkez kişiliğidir.

33. Gregor Mendel ( 1822-1884) : Mendel bütün canlı organizmalarda bugün "gen" adı verilen temel birimin olduğunu ve kaltsal özelliklerin bu birinler yoluyla ana-babadan yavruya geçtiğini söyleyen kalıyım kuramının sahibidir.

34. Max Planck ( 1858-1947) : Radyasyon (ışınım) enerjisinin sürekli dalgalar halinde değil de , "kuanta" adını verdiği küçük kütleler veya yumrular halinde yayınım gösterdiklerini söyledi. Klasik ışık ve elektromanyetiklik teorileriyle çelişen bu hipotez, kuantum teorisinin çıkış noktası olmuştur.

35. Joseph Lister (1827-1912) Cerrahide aniseptik önlemlerin kullanımını başlatan İngiliz cerrahtır.

36. Nikolaus August Otto (1832-1891): İlk yanmalı motorun mucididir.

37. Sigmund Freud (1856-1939) : Akıl hastalarının tedavisinde kullanılan Psikanaliz tekniğini geliştirmiştir.

38. Edward Jenner ( 1749-1823) Yüzbinlerce insanın ölümüne neden olan çiçek hastalığnın aşısını geliştirmiştir.

39. Wilheim Conrad Röntgen (1845-1923) : X ışınlarını bulan bilim adamıdır.

40. Johannes Kepler (1571-1630): Gezegen hareketlerinin bağlı olduğunu kanunları bulmuştur.

41. Enrico Fermi (1901-1954) İlk nükleer reaktörün tasarımını yapmıştır.

42. Leonhard Euler (1707-1783) Matematikte en yaygın kullanılan Euler formulünü bulmuş, matemetikte "pi" sembolünün kullanımını sağlamıştır.

43. Thomas Malthus (1766-1834) Nüfus artışının giderek besin kaynaklarını tüketeceği tezinin sahibidir.

44. Gregory Pincus (1903-1967) Ağızdan alınan gebeliği önleyici hapların geliştirilmesinde en önemli role sahiptir.

45. Vasco Da Gama (1460-1524): Avrupa'dan Hindistan'a Afrika kıyılarından dolaşılarak doğrudan ulaşımı sağlayan deniz yolunun kaşifidir.

46. Henry Ford (1863-1947): Büyük partiler hlainde üretim yapılmasını sağlayacak tekniklerin (bant üretim) kazandırma konusunda herkesten büyük paya sahiptir.

47. Arşimed (MÖ 287-212) Kaldıraç ilkesi ve özgül ağırlık kavramı ona aittir.

48. Charles Babbage ( 1792-1871) : Çözümleme Motoru adını verdiği makina ile günümüzün hesap makinalarının yapabileceği herşeyi yapabilmişit.r Genel amaçlı digital bilgisayarın çalışma ilkelerin bulmuştur.

49. Marie Curie (1867-1934) Radyum elementini bulmuş ve yalıtmıştır.

50. Ferdinand Magellan ( 1480-1521) Dünyanın etrafını dolaşan kefiş ekibinin lideridir.

En İyi On Shakespeare Hakareti

2009-03-25T01:06:00.001+02:00

Geçtiğimiz günlerde Hakaret Sanatı başlıklı bir yazı yazmıştım. Aynı başlıktan hareketle Shakespeare'a ait en iyi on hakareti peşisıra okuduğumda ise hem güldüm, hem de bunları blogumun "Öğrenvanter" deposuna taşımalıyım dedim kendi kendime. İşte size yer aldıkları eserlerin bilgisi ile beraber, dünya edebiyatına Shakespeare'ın dehasıyla geçmiş hakaret sanatı incileri:

1. "Defol git cehenneme" ( II. Richard )
2. "Seni balçık beyinli işkembe, seni et kafalı şapşal, adi sefil, vıcık yağ tulumu ..." (IV. Henry )
3. "Ana rahminin yüzkarası! Baba tohumunun iğrenç ürünü!" (III. Richard )
4. "Sizin bir mumdan farkınız yok : İyi tarafı yanıp bitmiş bir mum!" (IV. Henry)
5. "Defol karşımdan pis kokmuş! Defol şımarık!" (Romeo ve Juliet)
6. "Böyle bir lapacıyı ..." (IV. Henry)
7. "Kötü cinlerin damgaladığı erken doğmuş yabandomuzu" ( III.Richard)
8. "Kafasında beyninden çok kulak kiri var" (Troilos ve Kressida)
9. Tükürülmeyecek kadar pis olmasa da tükürsem yüzüne!" (Atinalı Timon)
10.
Oswald: Görelim bakalım, beni nereden tanıyormuşmuşsun?
Kent: Sen rezil, edepsizin birisin. Çanak yalayıcının tekisin!. Alçak ,kof, küstah, adinin adisi, soyluluk taslayan, donsuz, meteliksiz, uşak kılıklı,, kaba keçe çoraplı bir şarlatansın. Sıkışınca yasaların ardına sığınan bir ödlek, ayna düşkünü bir orospu çocuğu, her türlü uygunsuz hizmete hazır, yüzü kızarmayan bir sefisin; tek çıkınlık eşyası olan bir kölesin. Göze gireyim diye pezevenklik edecek tıynettesin. Namussuz, hayasız, düzenbaz, bir fırlamasın. Kancık oğlu kancıksın. Bu sıfatlardan birini inkar edecek olursan, seni ayaklarımın altına alır, domuz gibi viyaklata viyaklata döverim.
(Kral Lear)

Leonardo da Vinci ve Lineer Perspektif

2009-03-20T22:36:00.008+02:00

Renaissance Man - Leonardo da Vinci

Bazen görseller yazıdan daha anlatıcı olabiliyor. Gerçi eğer İngilizce biliyorsanız yukarıdaki videoda Leonardo da Vinci'nin hayatı ve sanatının anahtar öğelerine yönelik tanıtıcı bilgiler var.

Bu arada eğer videoyu izlerseniz 1456-1519 yılları arasında yaşayan Leonarda da Vinci'nin resimlerinde, "Hakaret Sanatı" adlı yazımda bahsettiğim İtalyan Rönesansının önde gelen mimarı Filippo Brunelleschi'nin bulduğu "lineer perspektif kanunu"ndan nasıl faydalandığını okuyabilirsiniz.

Lineer perspektifin en sade tanımı, tren yolu gibi paralel çizgilerin belli bir uzaklıkta birleşmesi ve daha uzakta birleşen çizgilerin uzaklığın büyüklüğünü göstermesidir.

Lineer perspektif, düz bir alanı üç boyutlu olarak algılamaya ve derinliği görmemize yarar. Bu tür perspektifi çizebilmek için ilk öğrenilmesi gereken, tek kaçışlı perspektiftir. Kaçış noktası (vanishing point) ufuk çizgisiyle (horizon line) perspektif çizgisinin (perspektive line) birleştiği noktadır.

Kutsal Ruh

2009-03-19T23:09:00.002+02:00

Hindistan'ı hiçbir şiddet eylemine başvurmadan İngiliz sömürgesinden 1946 yılında kurtaran Gandhi, herkesin bildiği gibi "Mahatma" lakabıyla anılırdı. "Yüce ruh" anlamına gelen Mahatma ismini ona Nobel Ödülü sahibi Bengal'li şair Rabindranath Tagore ( 1841-1941) tarafından verilmişti. İsim, Gandhi'nin yüksek namusunu ve evrensel manevi doğruları sentezleme yeteneğini yansıtıyordu. Yaşlılık yıllarında Gandhi'ye "büyükbaba" anlamına gelen "Bapu" lakabı da takılmıştır.

Hakaret Sanatı

2009-03-17T14:02:00.004+02:00

Şu günlerde yerel seçimlerin de etkisiyle politikacılarda hakaretin bini bir para. İnsan şaşırıp kalıyor duydukları karşısında. Magandalıktan tutun, kırk fırın ekmek yemeğe, adam olmamaktan tutun, yalancılığa kelimeler uçuşuyor kulaklarımızda, artık duymamak, terbiyemizi bozmamak için televizyonumuzu kapatıyoruz resmen. Peki bu hakaret kültürü bir tek bize özgü müdür? Kim, nasıl hakaret eder diye düşündüğümde benim aklıma hemen yakın zamandan bir örnek geldi: Iraklı gazeteci Muntazar El Zeydi'nin Amerikan Başkanı Bush'a fırlattığı ayakkabıları ... ne etkileyici bir hakaretti o öyle.

Ama benim bugün öğrenvanter bölümüme yazmak isteğim hakaret türü farklı; benim yazmak istediğim Rönesans'taki hakaret "sanatı" üzerine. Keşke bizim "çok" seviyeli politikacılarımıza bir parça ilhan kaynağı olsa aşağıdaki yazacaklarım. Ne de olsa şiire çok meraklı bir başbakanımız var !

Filippo Brunelleschi onbeşinci yüzyılda yaşamış, Floransa'daki dünyaca ünlü Santa Maria Del Fiore Katedrali 'nin mimarıdır. Brunelleschi'nin katedralinde inşa ettiği kubbe onbeşinci yüzyıl için bir teknoloji, mühendislik dehasıdır ve Rönesans için Michelangelo'nun Davud'u, Leonardo da Vinci'nin Altın Oran'ı kadar önemlidir çünkü kubbe bilinçaltında beynin simgesidir ve Brunelleschi'nin kubbesi mimari açıdan o günlerin koşulları ile insanoğlunun aya uzanışı olarak betimlenmiştir. Bu kısa tanıtımdan sonra gelelim "hakaret sanatına".

Rönesans'ta hakaret bir sanat biçimiydi. Brunelleschi'nin rakipleriyle ve eleştirmenlerle arasında geçen tartışmalar, karşılıklı olarak yazılmış aşalayıcı sonelerden oluşurdu. İşte size bir atışma örneği:

Giovanni Acquettini, Brunelleschi'ye şöyle yazmıştı:

Seni dipsiz pınar, cehalet kuyusu,
Seni sefil hayvan, geri zekalı seni,
Belirsiz şeyleri görünür kılabileceğini zannedersin:
Senin Simyan bir işe yaramaz halbuki.

Brunelleschi ise ona şöyle karşılık verdi:

Bilge kişiler için varolan hiçbir şey
Görünmez kalmaz; bilgin müsveddelerinin
Boş hayallerini paylaşmaz onlar.
Doğada saklı olanı keşfedenler
Yanlızca sanatçılardır, değil aptallar.

Eh, bunca 'sanattan' sonra acaba aralarında ne oldu? Onu dileyen araştırsın bulsun ... ama ben ikilinin arasında en ağır sözleri sarfeden Giovanni Acquettini'nin internette net izine rastlayamadım. Bence bu bile birşeylere göstergedir ! Sanırım kendisi ilk defa bu yazı ile internette girmiş oluyor. :)

Harika Çocuk Mary Anning

2009-03-16T11:46:00.008+02:00

2009 yılı Evrim Teorisinin sahibi Charles Darwin'in 200. doğum yılı. Dünya çapında farklı organizasyonlar ile Darwin anılarak, teorisi tekrar incelenip tanıtılırken, geçtiğimiz günlerde öğrendik ki TÜBİTAK'a ait Türkiye'nin en önemli bilim dergisi "Bilim & Teknik" -birilerinin- müdahalaesi ile Darwin'i kapağından kaldırmakla kalmamış, 15 sayfalaık inceleme yazısını da dergiden uçurmuş. Hey gidi dinci tayfa, arkasına sığındığın "İslam" dininden utan !

Ancak Charles Darwin'le başlayan yazımın ana konusu o değil, ona ilham veren biri; Mary Anning. İnanılmaz bir harika çocuk olan Mary Anning (1799-1847) tarafından keşfedilen mükemmel dinazor iskeletleri, 19. yüzyıl başlarında evrimsel kuramlara duyulan ilgiyi iyiden iyiye arttırmıştır. İleri gelen paleontologların bile dinazor kalıntılarını kesin bir doğrulukta birleştiremediği bir dönemde Mary Anning'in fosil örneklerini gün ışığına çıkartmaktaki başarısı devrim yaratacak nitelikteydi.

Güney İngiltere'de, Lyme Regis kayalıklarında oyun oynayarak büyüyen Mary Anning bir marangozun kızıydı ama onbir yaşında öksüz kalmıştı. Kayalıklarda bulduğu fosillerin büyüsüne kapılan Mary, onları hiç zarar vermeden topraktan çıkarmayı çabucak öğrendi. İlk zaferine 1811 yılında yani 12 yaşında, eksizsiz bir Ichthyosaurus (solda) iskeletini günışığa çıkararak ulaştı ! İlk eksiksiz Plesiosaurus'u (sağda) ve 1825 yılında, Jura ve Kretase dönemlerinin uçan sürüngenlerinden Pterodactylus'un (ortada) bilinen ilk fosilini de o keşfetti.

Mary Anning'in istisnai yeteneği kimilerince anormal bulunup gözardı edildi. Parlak zekası, kadınların entelektüel güçlerini inatla reddedenler tarafından şu şekilde "izah edildi": Mary'e çocukken yıldırım çarptığı ve elektriksel bir deha kıvılcımının sinir sistemine yerleştiği söylendi ! Bu elbette düpedüz saçmalıktı. Mary'nin başarısı, yöreyi iyi tanımasına, azmine ve tıpkı Darwin gibi, olağanüstü gözlemci olmasına dayanıyordu.

Benjamin Franklin Kimdir?

2009-03-15T00:10:00.002+02:00

Benjamin Franklin Amerikalılar için büyük anlam ifade ederken bizim gündemimize David Boyle'un "Slumdog Millionaire" filmi ile girdi. Filmin "20.000.000 rupi'yi kim ister ?" yarışması esnasında sunucu baş karakter Jamal'a sorar "Amerikan 100 dolarının üstündeki resim hangi Amerikan büyüğüne aittir?". Jamal sorunun cevabını kör dilenci arkadaşı ile arasında geçen konuşma sayesinde bilir. Peki, sadece "bir Amerikan lideri" olarak bildiğim Benjamin Franklin kimdir? Neden önemlidir ? Ben de merak ettim, biraz okuma yaptım. İşte birkaç cümle ile Benjamin Franklin ...

Benjamin Franklin çok yönlü bir dahi, bir gazeteci, bilim adamı, mucit, diplomat ve Aydınlama düşünürüydü. Benjamin Franklin'in başarıları hayret vericidir. Mütevazi geçmişine ve on yaşında son verdiği resim eğitimine karşın, Franklin'in özgürlüğe, öğrenmeye ve yaşama duyduğu güçlü tutku dünyayı değiştirmiştir.

Franklin çalışma hayatına bir matbaacı olarak başladı. 1729'da henüz yirmi üç yaşındayken Pennysylvania Gazette'i alın aldı. Coşkulu bireysel girişimcilik ruhundan ve doymak bilmeyen hevesinden güç alan Franklin, ilk Amerikan başarı timsali oldu. Poor Richard's Almanack'ı yazıp yayınlamaya başladı. Almanack'da Amerikalılara başarılı olma yolları hakkında düzenli olarak tavsiyelerde bulundu.

Franklin tarafından gerçekleştirilen ünlü elektrik deneyi, onun Londra'daki Royal Society bilim derneğine seçilmesini sağladı. Deney, şimşek ile elektriğin aynı şey olduğunu kanıtlayıp, pozitif ve negatif elektrik arasındaki ayırımı ortaya koyuyordu.

Franklin, çift odaklı bir gözlük, etkili bir soba ve binaları koruyacak bir paratoner icat etti. Kuzey Amerika üzerinde etkili olan fırtınaların ve Golfstrim akıntısının yol haritalarını çıkardı.

Franklin, herkesin hayranlığı kazandığı Paris'te geçen seneleri süresince, Bağımsızlık Savaşı'nda Amerika'ya Fransa'dan destek sağladı ve aynı zamanda, eşitlikçi özgürlük ve kardeşlik kavramlarının Amerika'ya ihraç edilmesine yardımcı oldu. Fransızlara 1789'da kendi despot yönetimlerini devirirken yol gösteren "Liberte, Egalite, Fraternite" (Özgürlük, Eşitlik, Kardeşlik) sloganında onun ruhunu hissetmek mümkündür. Sonraları bir diğer Amerikan devlet adamı Thomas Jefferson, Fransız dışişleri bakanı Vergennes Kont'unu ziyaret ettiği zaman, kont ona "le Docteur Franklin"in yerine geçip geçmediğini sormuş, Jefferson'un yanıtı ise şu olmuştu: "Onun yerine kimse geçemez, bayım. Ben sadece onun halefiyim".

Founding Brothers adlı kitabında Joseph Ellis şu yorumu yapıyordu: "Voltaire Fransa için ne idiyse, Franklin de Amerika için oydu, insanoğlunun modernliğe ulaşma başarısının sembolüydü". Ellis, Franklin için şunları söylüyor: " Amerika'nın en büyük bilim adamı, en hünerli diplomatı, en başarılı nesir üslupçusu, en keskin zekası olan Franklin, bu unvanların her birini açık ara ile kazanmıştır".

Shakespeare-Freud İlişkisi

2009-03-14T00:09:00.000+02:00

Bu nasıl bir ilişki olabilir ki ? İki deha arasında üç yüzyıllık bir yaşam aralığı var diyebilirsiniz. Duyguları bilimsel bir yaklaşımla inceleme geleneğinin babası Sigmund Freud, incelediği örnek vakalardan birçoğunu William Spakespeare'in yapıtlarından almış ve bu bakımdan da yazara çok müteşekkir olduğunu sıkça belirtmiştir. Örneğin Hamlet'in kilit noktasının Hamlet ile annesi Gertrude arasındaki Ödipus ilişkisi olduğunu ve oyuna getirilen diğer yorumların "uyuşmazlık ve çelişkiler gösterdiğini tespit eden Freud'du. Spakespeare farklı insan karakterlerini, onların dramlarını eserlerinde öyle güzel aktarır ki, sonradan psikanalizin babası tarafından dünyaya insan ruhu hakkında anlatılacak herşeyi üç yüzyıl önceden adeta haber verir. Macbeth'in doktoruna yönelttiği şu soru, Freud'un üç yüzyıl sonra yaratacağı disiplinin özüne ışık tutar :

Hastalıklı bir zihni tedavi edemez misin?
Hafızasına kök salmış bir sıkıntıyı
Söküp çıkaramaz mısın?
Silemez misin beynime kazılı dertleri; ya da ona,
Şöyle tatlı uyuşturucu bir ilaç verip,
Göğsünü sıkıştıran, yüreğine baskı yapan
Her neyse, kurtaramaz mısın onu bundan ?

William Shakespeare, Macbeth

Big Bang

2009-03-10T23:59:00.003+02:00

Big Bang yani evrenin yaratıldığı büyük patlama bir saniyenin 0,0000000000000000000000000000000000000000001'inde (42 sıfır), 100000000000000000000000000000000 derece (32 sıfır) ısı ile gerçekleşmiştir.

Nev-i Şahsına Münhasır Caravaggio

2009-03-10T23:12:00.004+02:00

Beni tanıyanlar resim sanatına olan tutkumu bilirler. Bugün, resim sanatı tarihinde barok dönem için bir dönüm noktası olan Michelangelo Merisi da Caravaggio'nun gündelik hayatında tam anlamıyla "nev-i şahsına münhasır" denilen insanlardan biri olduğunu öğrendim. Caravaggio oldukça hareketli hayatından kavga dövüş ve duellolar eksik olmamış, bir kere cinayetten yargılanmış, hapse girmiş ve birçok defa da polisten kaçmak zorunda kalmış.

İnsan merak ediyor, bir türlü durulup, bir yerlerde yerleşememesine, sürekli taşınmasına rağmen nasıl kendi içinde meslekdaşlarına kıyasla böyle süreklilik gösteren devrim niteliğinde bir üslüp geliştirebilmiş ? Caravaggio en kısa özeti ile resim sanatını dönemdaşlarından farklı olarak her türlü abartı ve süslemeden arındırmış, güçlü gerçekçiliği ile kabul edilen bütün doğruları tersine çevirmiştir.

İstanbul-Venedik Hattı

2009-03-09T22:01:00.012+02:00

ODTÜ Tarih Bölümünde öğretim görevlisi olan Doç. Dr. Mustafa Soykut'un "Papalık Ve Venedik Belgelerinde AVRUPA'NIN BİRLİĞİ VE OSMANLI DEVLETİ" adlı kitabından haberdar oldum. Özellikle Osmanlı-Venedik ilişkilerinde Venediklilerin İstanbul'a üçer yıllığına gönderdiği elçilerin haftalık-aylık-yıllık olarak verdikleri raporların halen dilimize çevrilmemiş olduğunu öğrendim, hem şaşırdım, hem de üzüldüm. Bu kadar tarihimiz üzerine ahkam kesen bizler neden böyle son derece önemli belgelerin çevirilerini yapmayız? Ama sanki bütün Osmanlıca belgeler çevrilmiş midir ki, gidip bir de Venedikçe (İtalyanca değil) belgeleri çevireceğiz, değil mi?

İncelemem Venedik'ten ilerlerken iki de nefis site buldum. Sitelerde vakit geçirirken iki defa ziyaret ettiğim Venedik'e bir kere daha ve bu sefer uzun süreliğine gitmek istedim. İşte size tarihi ve turistik yerleri (360 derecelik görseller) ve gündelik hayatından (yayındaki fotoğraf bu siteden alınmıştır) görselleri ile Venedik :)

Devrim Muhafızları Blogcu Taburu

2009-03-08T23:10:00.014+02:00

İnternet istenildiği kadar engellenmeye çalışılsın dünya üzerindeki en büyük özgürlük alanı. Bugün, İran İslam Cumhuriyeti'nin Devrim Muhafızları'nın ülkeye internet yoluyla gelen özgürlük havası, laik düşünce, aykırı Şii fikirlerle mücadele amacıyla 10 bin adet din içerikli blog açmaya karar verdiğini öğrendim. Bu yapılanmanın ismi de herhalde olsa olsa "Devrim Muhafızları Blogcu Taburu" olur. :)

Çengel İşkencesi

2009-03-07T23:58:00.010+02:00

Haber Türk'de Murat Bardakçı'nın hazırladığı "Tarihin Arka Odası" programında Osmanlı'daki cezalandırma, işkence ve öldürme çeşitlerini öğrendim. Çengel cezası (işkencesi) ile birlikte divan edebiyatına giren "çengelde çiçek olmak" bedduası beni bitirdi.

Murat Bardakçı'nın Hürriyet Gazetesi 13 Şubat 2000 Pazar tarihli yazısını ve yazının sonundaki Mesgnien Meninski'nin Menenski Lugatı'na ait bölümü de mutlaka okuyun.

Hastalarımdan Öğrendiklerim

2009-03-06T22:55:00.010+02:00

Uzun süredir varlığının farkında olup bir türlü okuyacak fırsat yaratamadığım blog "hastalarımdan öğrendiklerim" den Prof. Dr. Ahmet Maranki'nin pek bir şarlatan olduğunu, LPG ve doğalgaz arasındaki farkları, cam teknolojisi inceliklerini, tankların fonksiyonel niteliklerini, Endonezya civarındaki adalardaki egzotik balık ticaretinin nasıl yapıldığını öğrendim. Herkese bu blogu şiddetle tavsiye ederim.

Yürüyüş

2009-03-05T23:56:00.008+02:00

Zihinsel, ruhsal ve fiziksel formasyonumun en önemli yapı taşının yıllardır istikrarlı şekilde devam ettirdiğim uzun yürüşler olduğunu sevgili psikolog LV ile yaptığım sohbette öğrendim. Yürüyüş yapmanın detaylı faydalarını okumak için buraya tıklayın

İlham

2009-03-04T11:59:00.007+02:00

"Bugün ne öğrendin?" sorusunu bana ilk yönelten OKY'yi hatırladım. Hiç umulmadık insanların, hiç beklenmedik zamanlarda ilham kaynağı olabileceğini öğrendim.